Podpisana 27 lipca 2026 r. ustawa o systemach sztucznej inteligencji ma stać się podstawą prawną dla rozwoju i bezpiecznego wdrażania rozwiązań AI w Polsce. Dokument trafi teraz do Dziennika Ustaw. Ministerstwo Cyfryzacji podkreśla, że nowe przepisy równocześnie wspierają innowacje oraz zwiększają ochronę praw obywateli i użytkowników systemów sztucznej inteligencji.
Główne cele ustawy
Ustawa ma trzy zasadnicze cele: podnieść bezpieczeństwo użytkowników systemów AI, stworzyć korzystne warunki dla rozwoju nowoczesnych technologii oraz zapewnić zgodność z unijnymi regulacjami wynikającymi z AI Act. W praktyce oznacza to m.in. powołanie nowego nadzorczego organu, regulacje dotyczące piaskownic testowych oraz wsparcie finansowe i edukacyjne ze strony Ministerstwa Cyfryzacji.
Bezpieczeństwo użytkowników ma być zwiększone dzięki nadzorowi nowo tworzonej Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Obywatele, firmy i instytucje będą mogły zgłaszać do niej skargi związane z nieprawidłowym działaniem systemów AI, na przykład powodującym zagrożenie dla zdrowia czy skutkującym błędnymi decyzjami.
Korzystne warunki dla rozwoju zapewnią ramy prawne funkcjonowania piaskownic regulacyjnych oraz możliwość finansowego wsparcia badań i prac rozwojowych z zakresu sztucznej inteligencji. Ustawa przewiduje także działania edukacyjne i informacyjne prowadzone przez KRiBSI, które mają zwiększyć kompetencje środowiska badawczego i biznesowego w zakresie AI.
Co daje piaskownica regulacyjna przedsiębiorcom i startupom
Piaskownice regulacyjne to mechanizm pozwalający testować rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję w kontrolowanych warunkach, pod nadzorem właściwego organu i zgodnie z ustalonymi wymogami. Polska jest jednym z pierwszych państw w Europie, które formalnie wprowadzają takie rozwiązanie.
Dla firm i instytucji oznacza to możliwość prototypowania i weryfikacji technologii bez natychmiastowego obowiązywania wszystkich restrykcyjnych przepisów. Piaskownice mają działać jako przyjazne środowisko techniczne i prawne, przy jednoczesnym zachowaniu nadzoru nad kwestiami bezpieczeństwa i etyki.
Ważne zapisy obejmują preferencyjne warunki uczestnictwa: mikro-, mali i średni przedsiębiorcy będą mogli korzystać z piaskownicy regulacyjnej bezpłatnie, a jednostki samorządu terytorialnego zyskają możliwość korzystania ze wsparcia technologicznego oraz preferencyjnych opłat.
Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI)
Ustawa przewiduje powołanie niezależnego organu nadzorczego – KRiBSI, którego organizacyjnie będzie obsługiwać Ministerstwo Cyfryzacji. Przewodniczący komisji zostanie powołany przez Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję. Z przepisów wynika, że przewodniczący ma zostać wyznaczony w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie, a cała komisja powinna być powołana w ciągu trzech miesięcy. W praktyce oznacza to, że przewodniczący ma być wskazany w październiku 2026 r., a komisja rozpocznie działanie w listopadzie 2026 r.
Do zadań KRiBSI należeć będzie m.in. rozpatrywanie zgłoszeń o nieprawidłowościach w działaniu systemów AI (np. dla zdrowia i bezpieczeństwa), uruchamianie i zarządzanie piaskownicami regulacyjnymi, prowadzenie działań edukacyjnych, wspieranie badań oraz wydawanie opinii indywidualnych, które mają dać przedsiębiorcom większą pewność co do zgodności rozwiązań z przepisami przed ich wdrożeniem.
Komisja ma mieć charakter kolegialny i skupiać przedstawicieli kluczowych organów regulacyjnych: Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Takie rozwiązanie ma ułatwić reagowanie na różnorodne wyzwania związane z rozwojem AI, korzystając jednocześnie z doświadczenia istniejących instytucji.
Zmiany wprowadzone podczas prac legislacyjnych
W toku prac w Sejmie i Senacie do ustawy wprowadzono poprawki, które mają lepiej odpowiadać na potrzeby zainteresowanych stron. Nowe zapisy przewidują m.in.:
korzystniejsze warunki dla uczestników piaskownic regulacyjnych, w tym wsparcie technologiczne i preferencyjne opłaty dla jednostek samorządu terytorialnego, usprawnienie procedur KRiBSI, w tym szybsze wydawanie opinii indywidualnych, rezygnację z uprawnień KRiBSI o charakterze zakazów i nakazów takich jak wycofanie systemu z rynku lub z użytku czy usuwanie jego elementów, zwiększenie transparentności działalności przewodniczącego KRiBSI i jego zastępców poprzez doprecyzowanie obowiązku składania oświadczeń majątkowych, wzmocnienie ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w postępowaniach prowadzonych przez KRiBSI.Praktyczne konsekwencje dla firm, naukowców i użytkowników
Dla startupów i firm technologicznych implementacja ustawy oznacza szybsze możliwości testów rynkowych i lepsze wsparcie prawne przy wdrożeniach. Dla jednostek badawczych przewidziano możliwość ubiegania się o finansowanie badań nad AI. Użytkownicy i konsumenci zaś zyskają formalny kanał do zgłaszania problemów związanych z działaniem systemów sztucznej inteligencji i mają prawo oczekiwać wyższego poziomu ochrony ich praw podstawowych.
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Data podpisania | 27.07.2026 |
| Co się dzieje dalej | Ustawa zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw; uruchomienie procedur powołania KRiBSI |
| Termin powołania przewodniczącego KRiBSI | Do dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie (przewidywany: październik 2026) |
| Termin powołania całej KRiBSI | Do trzech miesięcy od wejścia ustawy w życie (przewidywany start: listopad 2026) |
| Dla kogo | Przedsiębiorcy, startupy, instytucje badawcze, jednostki samorządu terytorialnego, obywatele |
Podpisana ustawa ma charakter kompleksowy: łączy ochronę użytkowników i praw podstawowych z ułatwieniami dla innowatorów. Uruchomienie piaskownic regulacyjnych i powołanie KRiBSI to dwa elementy, które w praktyce będą decydować o tym, jak szybko i bezpiecznie technologie AI będą wdrażane w Polsce.
Źródło: gov.pl/
