W pierwszych miesiącach 2025 roku Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) pokazał, że polski system ubezpieczeń społecznych nadal działa płynnie, a ZUS wypłaca świadczenia na czas. Choć wyzwania demograficzne są coraz wyraźniejsze, dane finansowe i rynkowe sugerują, że obecne fundamenty FUS pozostają solidne. W poniższym artykule znajdziesz szczegółową analizę najnowszego raportu ZUS, zestawienie liczb i najważniejsze trendy, które mają realny wpływ na przyszłość Twojej emerytury czy renty.

Sytuacja gospodarcza na początku 2025 roku

Zanim przyjrzymy się samemu FUS, warto rzucić okiem na tło makroekonomiczne. W I kwartale 2025 r. polska gospodarka zanotowała umiarkowany wzrost. PKB zwiększył się realnie o 3,2% rok do roku, a bezrobocie rejestrowane utrzymało się na niskim poziomie 5,3%. Wzrost przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw wyniósł 8,2%, co wprost przełożyło się na rosnące wpływy ze składek.

Kluczowe liczby: przychody i wydatki FUS

Jak wygląda struktura ubezpieczonych i wpływy składkowe?

Na koniec marca 2025 roku liczba osób objętych ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym wynosiła 16,28 mln – to o 16,3 tys. więcej niż rok wcześniej. Pracownicy stanowili aż 71% wszystkich ubezpieczonych, a kolejną liczną grupą są osoby prowadzące działalność gospodarczą (11,2%). Udział cudzoziemców w ogólnej liczbie ubezpieczonych wzrósł do 7,4%.

Obywatele Ukrainy są zdecydowanie najliczniejszą grupą cudzoziemców zarejestrowanych w ZUS – na koniec I kwartału było ich 798 tys. (65,9% wszystkich cudzoziemców w systemie). Drugie miejsce zajmują Białorusini (135,3 tys.).

Wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek

Jednym z kluczowych wskaźników dla stabilności systemu jest tzw. wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek i ich pochodnych. W I kwartale 2025 roku wyniósł on 81,9%. To wprawdzie o 3,6 punktu procentowego mniej niż rok wcześniej (przyczyniły się do tego tzw. „wakacje składkowe” dla przedsiębiorców), ale nadal ponad 4/5 wszystkich wydatków FUS finansowanych jest z bieżących składek.

Wydatki: emerytury, renty, zasiłki

Koszty FUS w I kwartale 2025 r. wyniosły 110 mld zł, z czego aż 97 mld zł przeznaczono na emerytury i renty. Warto podkreślić, że przeciętne świadczenie emerytalno-rentowe wzrosło do 3909,79 zł (o 11,2% rok do roku), głównie dzięki waloryzacji (wskaźnik 105,5%). Pozostałe świadczenia, czyli m.in. zasiłki chorobowe, macierzyńskie czy rehabilitacyjne, to wydatek ponad 10 mld zł (wzrost o 11,2%).

Zasiłki chorobowe, macierzyńskie, rehabilitacyjne

Największą część wydatków na pozostałe świadczenia stanowią zasiłki chorobowe – 5,1 mld zł, co odpowiada za prawie połowę tej kategorii. Zasiłki macierzyńskie to 2,6 mld zł, a świadczenia rehabilitacyjne – 1 mld zł (wzrost aż o 20,8% r/r).

Perspektywy i wyzwania na przyszłość

Kluczowym wyzwaniem dla FUS pozostaje niezmiennie demografia: rosnąca liczba osób starszych, a w konsekwencji – coraz wyższe wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych. Władze ZUS wskazują jednak, że coraz większa aktywność zawodowa kobiet i wyraźny napływ pracowników z zagranicy (głównie z Ukrainy i Białorusi) pomagają utrzymać stabilność systemu. Ważne jest też regularne monitorowanie wydatków i wprowadzanie działań modernizacyjnych zwiększających efektywność systemu.

Podsumowanie: czy system jest bezpieczny?

Na ten moment – tak. FUS funkcjonuje stabilnie, a ZUS realizuje swoje zadania płynnie i terminowo. Wskaźniki pokazują, że choć wydatki rosną, nadal są w dużej części pokrywane ze składek. Istotną rolę pełni dotacja z budżetu państwa, która zapewnia bezpieczeństwo wypłat. Niepokojąca pozostaje sytuacja demograficzna, ale rosnąca liczba ubezpieczonych i coraz większy udział cudzoziemców budują poduszkę bezpieczeństwa na kolejne lata.

Najważniejsze liczby w pigułce

• Liczba ubezpieczonych: 16,28 mln
• Średnie świadczenie emerytalno-rentowe: 3909,79 zł
• Składki na ubezpieczenia społeczne: 93,2 mld zł (+10,1%)
• Koszty emerytur i rent: 97 mld zł (+12,2%)
• Dotacja z budżetu: 10 mld zł
• Obcokrajowcy w systemie: ponad 1,21 mln (najwięcej – Ukraińcy)

Pamiętaj: mogą wystąpić błędy lub nieścisłości – zawsze ostateczne dane i wyjaśnienia uzyskasz bezpośrednio u organizatora lub w ZUS. Zgłoś problem na: email@centralapoznan.pl

FUS na tle ostatnich lat – co się zmienia?

Analizując dane z pierwszego kwartału 2025 roku w szerszej perspektywie, można zauważyć kilka istotnych trendów. Przede wszystkim systematyczny wzrost zarówno przychodów, jak i kosztów FUS – czyli Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od kilku lat obserwujemy zwiększanie się wydatków na emerytury i renty, co wynika głównie z rosnącej liczby seniorów oraz corocznych waloryzacji. Jednocześnie wpływy ze składek utrzymują się na relatywnie wysokim poziomie, co jest efektem wzrostu wynagrodzeń i poprawy sytuacji na rynku pracy.

Jak zmieniał się wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek?

Wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek to kluczowy parametr pokazujący kondycję systemu. W latach 2016–2023 oscylował on pomiędzy 78,5% a 85%. W 2024 roku osiągnął poziom 83,5%, a w I kwartale 2025 – spadł do 81,9%. Spadek ten to efekt wprowadzenia tzw. „wakacji składkowych” dla przedsiębiorców, które obniżyły chwilowo wysokość wpłat do FUS. Niemniej jednak, bez tego jednorazowego czynnika wskaźnik wyniósłby aż 83,7%, czyli utrzymałby się na poziomie zbliżonym do poprzednich lat.

Coraz więcej cudzoziemców w systemie ZUS

Jednym z najciekawszych zjawisk ostatnich lat jest dynamiczny wzrost liczby cudzoziemców opłacających składki na ubezpieczenia społeczne. W ciągu zaledwie 12 miesięcy liczba ta wzrosła o 6,3%. Przeważają Ukraińcy i Białorusini, ale w systemie pojawiają się także osoby z innych krajów. To realny zastrzyk „świeżej krwi” dla rynku pracy i ważny czynnik równoważący trendy demograficzne, takie jak starzenie się społeczeństwa.

Struktura wydatków FUS na świadczenia inne niż emerytalno-rentowe

Analiza struktury pozostałych świadczeń wypłacanych z FUS w I kwartale 2025 pokazuje, że:

• zasiłki chorobowe stanowią aż 49,5% tej kategorii (wzrost o 11,4% rok do roku);
• zasiłki macierzyńskie to 25,6% (wzrost o 5,3%);
• świadczenia rehabilitacyjne – 9,8% (tu wzrost aż o 20,8%);
• zasiłki opiekuńcze – 6%;
• pozostałe – m.in. wypłaty z subkont, zasiłki pogrzebowe i inne – łącznie 9,1%.

Rosnąca kwota świadczeń jest efektem nie tylko wyższych wypłat, ale także rosnących kosztów utrzymania (inflacji) i bardziej elastycznych form zatrudnienia.

Wnioski i prognozy na kolejne kwartały

Obecna sytuacja Funduszu Ubezpieczeń Społecznych daje powody do umiarkowanego optymizmu. Wzrost wpływów składkowych i stabilny rynek pracy pozwalają FUS finansować większość wydatków bez większego wsparcia z budżetu państwa. Jednak już teraz rosnące koszty emerytur i rent, związane z waloryzacją oraz coraz większą liczbą świadczeniobiorców, będą generować coraz większą presję na system w kolejnych latach.

ZUS wskazuje, że wyzwaniami na przyszłość pozostają przede wszystkim:

• starzenie się społeczeństwa i malejąca liczba osób w wieku produkcyjnym,
• potrzeba dalszej aktywizacji zawodowej (zwłaszcza kobiet i osób powyżej 50. roku życia),
• utrzymanie atrakcyjności polskiego rynku pracy dla cudzoziemców,
• wdrażanie rozwiązań podnoszących efektywność obsługi i wypłat świadczeń.

Warto podkreślić, że na koniec marca 2025 fundusz nie miał żadnych zobowiązań z tytułu pożyczek czy kredytów, a środki pieniężne w FUS wynosiły 3,9 mld zł – to spora poduszka bezpieczeństwa na nieprzewidziane wydatki.

Co to oznacza dla osób ubezpieczonych?

Na ten moment wypłaty świadczeń są pewne, a system pozostaje odporny na bieżące wstrząsy. Jednak zarówno obecni, jak i przyszli emeryci powinni śledzić trendy demograficzne i finansowe – to od nich będzie zależeć, jak długo polski system pozostanie wydolny bez konieczności poważniejszych zmian.

Pytania lub wątpliwości? Najbardziej aktualne i indywidualne informacje zawsze można uzyskać w ZUS lub u swojego pracodawcy. W razie potrzeby zgłoś problem na: email@centralapoznan.pl

Artykuł opracowano na podstawie: „Podsumowanie sytuacji finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w I kwartale 2025” (ZUS, Warszawa 2025). Dane mogą ulec zmianie – sprawdzaj najnowsze raporty. foto https://www.pexels.com  Andrea Piacquadio