Uczestnicy rowerowego rajdu śladami Poznańskiego Czerwca '56 spotkają się w najbliższą niedzielę w Parku Siewcy w Luboniu. Zanim wyruszą w trasę, będą mogli przyjrzeć się pomnikowi, od którego nazwę wziął park. Charakterystyczna postać rolnika rozsiewającego ziarno nie jest wyłącznie elementem miejskiej przestrzeni. To dzieło związane z rozwojem miejscowego przemysłu, historią wielkopolskiej sztuki i rolniczymi tradycjami regionu.
Siewca od dziesięcioleci pozostaje jednym z symboli Lubonia. Jego historia prowadzi jednak również do Poznania. To właśnie tam model rzeźby został pokazany podczas Powszechnej Wystawy Krajowej, a przed Collegium Maximum Uniwersytetu Przyrodniczego znajduje się kopia pomnika. Start rajdu jest więc okazją, aby zobaczyć miejsce, w którym lokalne dzieje łączą się z szerszą opowieścią o Wielkopolsce.
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Wydarzenie | Rajd rowerowy śladami Poznańskiego Czerwca '56 |
| Termin spotkania | Najbliższa niedziela |
| Miejsce rozpoczęcia | Park Siewcy w Luboniu |
| Obiekt | Pomnik Siewcy autorstwa Marcina Rożka |
Rzeźba zamówiona przez miejscową fabrykę
Pomnik Siewcy powstał w 1923 roku. Jego wykonanie zleciła Fabryka Chemiczna kierowana przez doktora Romana Maya. Zakład zajmował się produkcją nawozów, dlatego postać rolnika rozsiewającego ziarno dobrze oddawała profil jego działalności. Symbolika dzieła odwoływała się jednocześnie do pracy, rozwoju i oczekiwania na przyszłe plony.
Siewca miał pokazywać, że rolnictwo może rozwijać się dzięki połączeniu ludzkiego wysiłku, wiedzy oraz nowoczesnych rozwiązań. Pomnik był zatem nie tylko dekoracją, ale też czytelnym znakiem idei związanych z działalnością zakładu. Z czasem jego znaczenie wykroczyło poza pierwotny, przemysłowy kontekst.
W 1929 roku gipsowy model Siewcy zaprezentowano podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu. Stanął przed pawilonem Fabryki Chemicznej Romana Maya. Wydarzenie zwiększyło rozpoznawalność dzieła, a po zakończeniu wystawy wykonano odlew z brązu. Rzeźbę ustawiono następnie w Luboniu, gdzie można oglądać ją do dziś.
Monumentalny symbol dawnego osiedla przyfabrycznego
Sama figura mierzy około 2,9 metra wysokości. Ustawiono ją na wysokim cokole wykonanym z piaskowca, co dodatkowo podkreśla monumentalny charakter całej kompozycji. Pierwotnie u podstawy znajdowała się także fontanna udekorowana głowami delfinów.
Otoczenie pomnika przez lata pełniło ważną funkcję w przestrzeni dawnego osiedla przyfabrycznego. Siewca stał się punktem orientacyjnym oraz miejscem spotkań mieszkańców. Wraz z upływem czasu zaczął przypominać nie tylko o produkcji nawozów, ale też o okresie dynamicznego rozwoju Lubonia i o ludziach, których codzienna praca budowała lokalną społeczność.
Dziś pomnik można odczytywać na kilku poziomach. Nadal jest przedstawieniem rolnika wykonującego swoją pracę, ale jednocześnie pozostaje świadectwem związków między przemysłem a rolnictwem. Przypomina również, jak zakłady przemysłowe wpływały na wygląd okolicy i życie mieszkańców. W tym sensie Park Siewcy nie jest przypadkowym miejscem rozpoczęcia historycznego rajdu — sam stanowi fragment dziedzictwa regionu.
Marcin Rożek i wielkopolska sztuka okresu międzywojennego
Autorem Siewcy był Marcin Rożek, zaliczany do najważniejszych wielkopolskich rzeźbiarzy okresu międzywojennego. Urodził się w 1885 roku w Kosieczynie koło Zbąszynia. Kształcił się w Berlinie, a później rozwijał działalność artystyczną w Poznaniu. Zdobył uznanie dzięki pracom czerpiącym z polskiej kultury i tradycji.
W twórczości Rożka pojawiały się zarówno odniesienia do wydarzeń historycznych, jak i sceny związane z codziennym życiem mieszkańców regionu. Jego realizacje można nadal spotkać w różnych częściach Wielkopolski. Wyróżniają się dużą skalą, starannym opracowaniem szczegółów oraz połączeniem artystycznej wizji z zainteresowaniem historią i regionalną tożsamością.
Los rzeźbiarza został tragicznie przerwany podczas II wojny światowej. Marcin Rożek odmówił wykonania pomnika Adolfa Hitlera. Niemcy aresztowali go, a następnie osadzili w obozie koncentracyjnym Auschwitz, gdzie artysta zmarł w 1944 roku. Jego biografia sprawia, że pozostawione przez niego dzieła są nie tylko przykładami sztuki swojej epoki, lecz także przypomnieniem o postawie twórcy, który nie zrezygnował z własnych wartości.
Kopia Siewcy stoi także w Poznaniu
Znaczenie pomnika nie ogranicza się do Lubonia. Kopię Siewcy można zobaczyć przed gmachem Collegium Maximum Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, czyli dawnej Akademii Rolniczej. Wybór tego miejsca był bezpośrednio związany z przesłaniem rzeźby, od początku odnoszącym się do rolnictwa oraz rozwoju nauk dotyczących uprawy ziemi.
Poznańską kopię wykonano w 1979 roku. Okazją było 60-lecie powstania akademickich studiów rolniczych w Poznaniu, a także 35. rocznica śmierci Marcina Rożka. Realizacja stanowiła jednocześnie formę upamiętnienia artysty i potwierdzenie, że stworzona przez niego postać trwale wpisała się w krajobraz oraz kulturę Wielkopolski.
Obecność dwóch Siewców tworzy symboliczne połączenie między Luboniem a Poznaniem. Oryginał przypomina o fabryce, osiedlu pracowniczym i przemysłowych korzeniach miejsca, natomiast kopia stojąca przy uczelni wskazuje na rozwój edukacji oraz nauk rolniczych. W obu lokalizacjach podstawowa idea pozostaje podobna: ziarno jest znakiem pracy, wiedzy, rozwoju i oczekiwania na efekty podejmowanych działań.
Punkt startowy, przy którym warto zatrzymać się dłużej
Rajd rowerowy śladami Poznańskiego Czerwca '56 koncentruje się na historii zapisanej w konkretnych miejscach. Park Siewcy dobrze wpisuje się w taki sposób poznawania regionu. Jeszcze przed rozpoczęciem przejazdu uczestnicy mogą zobaczyć obiekt, który pamięta przemiany Lubonia i stanowi materialny ślad działalności miejscowej fabryki.
Pomnik przetrwał zmiany zachodzące w otoczeniu i nadal pozostaje rozpoznawalnym elementem miasta. Łączy opowieść o artyście, przemysłowym rozwoju, pracy wielu pokoleń oraz relacjach między Luboniem i Poznaniem. Dla osób rozpoczynających w tym miejscu rowerową trasę będzie więc czymś więcej niż charakterystycznym tłem spotkania. To pierwszy historyczny przystanek, zanim uczestnicy ruszą dalej śladami wydarzeń Poznańskiego Czerwca '56.
Źródło: poznan.pl/
