W sobotę 1 sierpnia, punktualnie o godz. 17:00, mieszkańcy Poznania usłyszeli dźwięk syren alarmowych, przypominający moment wybuchu Powstania Warszawskiego w 1944 roku. To coroczny gest pamięci i hołdu dla uczestników powstania oraz ofiar cywilnych, który w stolicy Wielkopolski przebiegł w kilku częściach, obejmując nabożeństwo, oficjalne złożenia wieńców i przejście do kościoła oo. Dominikanów.
Przebieg uroczystości i who reprezentował miasto
Główne obchody odbyły się przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. W ceremonii uczestniczyli kombatanci, przedstawiciele władz centralnych i samorządowych oraz lokalne delegacje. Miasto reprezentowali Bartosz Derech, zastępca prezydenta Poznania, który w imieniu mieszkańców złożył kwiaty, oraz Andrzej Rataj, wiceprzewodniczący Rady Miasta.
Przed złożeniem wieńców odczytano Apel Pamięci, a następnie delegacje ułożyły wiązanki pod pomnikiem. Po części oficjalnej uczestnicy przeszli do Kościoła oo. Dominikanów, gdzie przy tablicy poświęconej żołnierzom Armii Krajowej złożono kolejny hołd i wiązanki w krużgankach świątyni.
Msza, pamięć o konkretnych postaciach i lokalne odniesienia
Wcześniej, o godz. 15:30, została odprawiona msza św. w intencji poległych w Powstaniu Warszawskim w kościele Najświętszego Zbawiciela przy ul. Fredry. Przy tej okazji również złożono kwiaty przed tablicą pamiątkową na terenie kościoła.
Podczas poznańskich obchodów przybliżono sylwetkę jednego z uczestników Powstania — por. Jana Nowickiego, ps. "Ryś". Urodzony w 1910 roku w Dębcu (później włączonym do Poznania), był kolejarzem i piłkarzem, występującym jako napastnik w klubie Lutnia Dębiec, który później stał się częścią historii Lecha Poznań. W konspiracji działał w wydziale bezpieczeństwa i kontrwywiadu Komendy Głównej Armii Krajowej, w oddziale realizującym akcje przeciwko konfidentom oraz uczestniczył w odbiciach polskich oficerów z więzień. Jan Nowicki walczył w powstaniu i zaginął w jego trakcie; prawdopodobnie został pochowany w zbiorowej mogile na Powązkach.
Tożsamość "Rysia" przez lata była przedmiotem badań historyków. Dopiero badania prowadzone przez Wojciecha Königsberga wraz z udziałem prof. Remigiusza Wiśniewskiego z Uniwersytetu Zielonogórskiego, które obejmowały analizę źródeł i złamanie szyfru Armii Krajowej, pozwoliły ustalić, że był nim właśnie Jan Nowicki. Wyróżnienie tej postaci podczas uroczystości wpisuje się w praktykę corocznego przypominania konkretnych bohaterów Powstania Warszawskiego.
Dlaczego ta uroczystość jest ważna dla Poznania
Podczas ceremonii zastępca prezydenta zwrócił uwagę, że dziś pamięć o Powstaniu nie sprowadza się jedynie do militarnego wymiaru tamtych wydarzeń, lecz przede wszystkim dotyczy ludzi — ich marzeń, nadziei i niezłomności. Wskazał też na szczególne znaczenie tej pamięci dla mieszkańców Poznania, odwołując się do lokalnej tradycji walki o wolność. W swoim wystąpieniu podkreślił, że pamięć jest jednocześnie zobowiązaniem do przekazywania prawdy historycznej młodemu pokoleniu oraz budowania wspólnoty opartej na odpowiedzialności, solidarności i wzajemnym szacunku.
Takie uroczystości służą nie tylko upamiętnieniu wydarzeń z przeszłości, lecz także budowaniu postaw obywatelskich i świadomości historycznej wśród mieszkańców. Przypomnienie sylwetek lokalnych bohaterów, jak por. Jan Nowicki, pozwala z kolei łączyć historię ogólnonarodową z lokalnymi wątkami i osobistymi historiami rodzin.
Fakty w skrócie: data, godziny i miejsca
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Data | 1 sierpnia 2026 |
| Godzina syren | 17:00 |
| Miejsce głównych uroczystości | Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej |
| Msza św. | Kościół Najświętszego Zbawiciela, ul. Fredry, godz. 15:30 |
| Dalsze składanie kwiatów | Kościół oo. Dominikanów, krużganki przy tablicy upamiętniającej żołnierzy AK |
Co warto wiedzieć dalej
Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godz. 17:00; jego celem było wyzwolenie stolicy przed wejściem wojsk radzieckich. Po 63 dniach walk, 3 października, zapadła decyzja o kapitulacji. W wyniku powstania zginęło około 18 tysięcy żołnierzy i ponad 200 tysięcy cywilnych mieszkańców Warszawy. Te liczby pojawiły się także w poznańskich wystąpieniach i przypomniano je podczas obchodów.
Na tym etapie organizatorzy podkreślili znaczenie kontynuowania działań upamiętniających oraz przekazywania wiedzy młodszym pokoleniom. Inicjatywy tego typu mogą obejmować dalsze badania historyczne, spotkania z kombatantami i działania edukacyjne, które przybliżają lokalne wątki powiązane z historią ogólnopolską.
Źródło: poznan.pl/
