Projekt przypomina ogrodnicze korzenie Naramowic w Poznaniu

Projekt przypomina ogrodnicze korzenie Naramowic w Poznaniu

Publikacja: 06.08.2026, 00:00
Aktualizacja: 06.08.2026, 11:53

Niegdyś rozległe pola, szklarnie i zabudowania Państwowego Gospodarstwa Ogrodniczego Naramowice dostarczały świeże warzywa, owoce oraz produkty mleczarskie do Poznania. Dziś, gdy w miejscu gospodarstwa stoją bloki mieszkalne, dwójka organizatorów chce zachować tę historię i przywrócić ją mieszkańcom poprzez warsztaty, instalacje i publikację opartą na rozmowach z byłymi pracownikami.

Skąd pomysł i kto za nim stoi

Autorkami projektu "To była wielka rodzina - społeczna historia PGO Naramowice" są Joanna Pańczak i Mateusz Nowacki z Lotaryńska 6: Mikro Dom Kultury. Ich praca koncentruje się na zbieraniu opowieści dawnych pracowników kombinatu oraz na artystycznym przypomnieniu roli, jaką zakład odgrywał w życiu lokalnej społeczności.

Kulinarne korzenie Naramowic
Źródło zdjęcia: Miasto Poznań / poznan.pl

Co pamiętają mieszkańcy i jakie wątki są ważne

Z materiałów zbieranych w ramach projektu wynika, że PGO Naramowice nie było jedynie miejscem produkcji warzyw. Dla wielu poznaniaków ważnym elementem wspomnień są także wyroby mleczarskie — naramowickie masło i maślanka, które przez lata trafiały do sklepów i zapisały się w pamięci jako smak dzieciństwa. Kombinat funkcjonował jako całościowy organizm: poza produkcją prowadził też zaplecze socjalne dla pracowników, takie jak mieszkania, przedszkola, przychodnie i zakładowe kluby.

Warsztaty, rzeźby i spacer — jak historia wróci do miasta

W sierpniu i we wrześniu mieszkańcy razem z artystami będą projektować i wykonywać rzeźby inspirowane dawną działalnością gospodarstwa. Organizatorzy zapowiadają, że powstaną przeskalowane owoce i warzywa — symboliczne instalacje, które po zakończeniu prac pojawią się w przestrzeni publicznej i będą towarzyszyć wrześniowemu spacerowi śladami PGO. Dzięki temu czasowy i materialny ślad po ogrodniczej działalności Naramowic stanie się widoczny dla obecnych i nowych mieszkańców osiedli.

Publikacja: wspomnienia na papierze i w sieci

Równolegle z działaniami artystycznymi tworzona jest publikacja oparta na rozmowach z byłymi pracownikami kombinatu. W książce znajdą się relacje dotyczące codziennej pracy, życia wokół zakładu oraz opis produktów, które trafiały na stoły poznaniaków. Wydawnictwo będzie dostępne jesienią zarówno w wersji papierowej, jak i cyfrowej.

Dlaczego to ma znaczenie dla mieszkańców

Projekt pokazuje, że miejska przestrzeń i układ osiedli mają swoją przeszłość, która wpływa na tożsamość dzielnicy. Nowi mieszkańcy często nie zdają sobie sprawy, że ich bloki "wyrosły z warzyw" — to metafora, którą używają twórcy projektu, opisująca przemianę terenu z ogrodów i szklarni w zabudowę mieszkaniową. Dokumentowanie historii PGO ułatwia zrozumienie, jak przemiany gospodarcze i przestrzenne kształtowały lokalne życie i zwyczaje kulinarne.

Co wiadomo o harmonogramie i publicznych efektach działań

Organizatorzy informują, że prace warsztatowe i artystyczne odbywać się będą w sierpniu i we wrześniu, a gotowe instalacje pojawią się w przestrzeni miejskiej podczas wrześniowego spaceru śladami PGO. Publikacja zawierająca zebrane wspomnienia zostanie udostępniona jesienią w dwóch formatach: papierowym i cyfrowym.

Informacja Szczegóły
Data sierpień i wrzesień (warsztaty i tworzenie instalacji); wrześniowy spacer z gotowymi rzeźbami; jesień (publikacja)
Miejsce Naramowice, działania organizowane przez Lotaryńska 6: Mikro Dom Kultury
Dla kogo lokalna społeczność, byli pracownicy PGO, zainteresowani historią dzielnicy i uczestnicy warsztatów

Co warto obserwować dalej

Na tym etapie znane są główne elementy projektu: zbieranie wspomnień, prace warsztatowe oraz powstanie rzeźb i publikacji. Dokładne terminy poszczególnych wydarzeń, lokalizacje spotkań warsztatowych czy trasa wrześniowego spaceru nie zostały w materiale podane — organizatorzy zapewne opublikują je w miarę finalizowania programu. Dla kogoś zainteresowanego historią dzielnicy lub chętnego wzięcia udziału w działaniach artystycznych warto śledzić komunikaty Lotaryńska 6: Mikro Dom Kultury.

Źródło: poznan.pl/

Charakter publikowanych treści

Część materiałów publikowanych w serwisie centralapoznan.pl może być opracowywana, porządkowana lub redagowana z wykorzystaniem narzędzi wspierających pracę redakcyjną, w tym narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Każdy materiał przeznaczony do publikacji podlega jednak doborowi, weryfikacji, edycji lub akceptacji redakcyjnej.

Treści publikowane w serwisie centralapoznan.pl mają charakter informacyjny, lokalny i publicystyczny. Dokładamy starań, aby publikowane informacje były aktualne i rzetelne, jednak niektóre dane mogą ulec zmianie po publikacji, w szczególności informacje dotyczące przepisów prawa, opłat, terminów, wydarzeń, komunikacji, godzin otwarcia, decyzji urzędowych oraz ofert podmiotów zewnętrznych.

Serwis nie zastępuje indywidualnej porady prawnej, podatkowej, medycznej, finansowej ani urzędowej. Przed podjęciem decyzji na podstawie publikowanych treści zalecamy weryfikację informacji w źródłach pierwotnych, u organizatora wydarzenia, właściwego urzędu, instytucji lub specjalisty.