Projekt iRemember to efekt pracy uczniów klasy 2c (od września 3c) Zespołu Szkół Komunikacji im. H. Cegielskiego. Aplikacja ma przybliżać poznańskie miejsca, w których niemieckie władze okupacyjne utworzyły obozy pracy dla Żydów, i opowiadać o losach więźniów – temacie mało znanym wśród mieszkańców miasta.
Skąd pomysł i jak powstał projekt
Na początku roku szkolnego 2025/2026 nauczycielka języka polskiego Adriana Rozwadowska zaproponowała klasie projekt łączący historię z praktycznymi umiejętnościami informatycznymi. Celem było nie tylko przybliżenie uczniom lokalnej historii Żydów i Holokaustu, ale też stworzenie narzędzia, które nie „trafi do szuflady”, lecz będzie użyteczne dla mieszkańców i osób zainteresowanych tematem.
Prace objęły kilka etapów: pozyskanie literatury (m.in. wspomnianej monografii, określanej przez autorów jako „biały kruk”), konsultacje i wsparcie merytoryczne z Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie, wizyty w miejscach dawnych obozów, dokumentację fotograficzną oraz opracowanie notatek historycznych. Finalny efekt to aplikacja mobilna z mapą i opisami miejsc związanych z obozami pracy.
Co pokazuje iRemember i jak może być używana
iRemember wskazuje lokalizacje niemal 30 obozów pracy, które funkcjonowały w Poznaniu i okolicach w pierwszych latach okupacji. Aplikacja ma przedstawiać przede wszystkim historie więźniów i kontekst prac przymusowych: budowę infrastruktury technicznej miasta, prac ręcznych przy drogach i liniach kolejowych oraz urządzanie terenów zielonych, jak np. prace przy jeziorze Rusałka.
Twórcy opisują aplikację jako wirtualnego przewodnika – może służyć podczas spacerów historycznych, pomagać w lokalizowaniu obiektów, w których więziono Żydów, a także inspirować do pogłębiania wiedzy o lokalnej historii. W wielu przypadkach po obozach nie ma już widocznych śladów, a miejsca pamięci w postaci tablic czy kamieni są rzadkością; wyjątkiem jest pomnik więźniów przy Stadionie im. E. Szyca, poświęcony ofiarom największego obozu działającego w latach 1941–1943.
Technika, języki i plany rozwoju
Obecnie aplikacja jest dostępna na smartfony z systemem Android; gotowa jest również wersja na iPhone'y, która czeka na akceptację w App Store — jej uruchomienie jest jednak droższe. Projekt uzyskał wsparcie finansowe Stowarzyszenia Łazęga Poznańska.
iRemember oferuje kilka wersji językowych: polską, angielską, niemiecką, ukraińską i czeską. Kod aplikacji napisał jeden z uczniów klasy, pochodzący z Ukrainy.
Twórcy zapowiadają dalszą opiekę nad aplikacją i jej rozwój. Plany obejmują dodanie zdjęć historycznych (jeśli uda się je pozyskać) oraz rozszerzenie zasięgu mapy najpierw o dalsze okolice Poznania, a później potencjalnie o całą Wielkopolskę. To duże zadanie: w całym regionie istniało bowiem 143 obozów pracy przymusowej dla Żydów.
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Autorzy | Uczniowie klasy 2c (od września 3c) Zespołu Szkół Komunikacji im. H. Cegielskiego w Poznaniu, pod opieką Adriany Rozwadowskiej |
| Temat | Obozy pracy przymusowej dla Żydów w Poznaniu i okolicy |
| Dostępność | Wersja Android dostępna, wersja iOS gotowa i oczekuje na akceptację w App Store |
| Języki | polski, angielski, niemiecki, ukraiński, czeski |
| Wsparcie finansowe | Stowarzyszenie Łazęga Poznańska |
| Materiały źródłowe | Monografia Anny Ziółkowskiej, materiały Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie, artykuły IPN |
Dlaczego to ważne dla mieszkańców
Projekt wyróżnia się tym, że porusza mało znany aspekt okupacyjnej historii Poznania — temat w dużej mierze nieobecny w powszechnej wiedzy lokalnej. Uczniowie, którzy przed projektem niemal nie mieli informacji o obozach pracy w najbliższej okolicy, przez pracę terenową i kontakt z muzeum zyskali znacznie szerszy obraz przeszłości. Dla mieszkańców oznacza to nową formę dostępu do lokalnej historii, z którą można się zapoznawać na spacerach, w szkołach czy podczas zajęć edukacyjnych.
Na tym etapie aplikacja ma charakter edukacyjny i popularyzatorski. Twórcy planują jej aktualizację i rozbudowę, co oznacza, że iRemember może z czasem stać się coraz pełniejszym źródłem informacji o przymusowej pracy Żydów w Poznaniu i w Wielkopolsce.
Źródło: poznan.pl/
