Nowe przepisy Unii Europejskiej dotyczące roślin otrzymywanych za pomocą nowych technik genomowych, określanych skrótem NGT, otwierają kolejny etap dla badań nad biotechnologią w rolnictwie. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu od lat zajmuje się tą tematyką, a obecnie jego naukowcy analizują możliwe wykorzystanie NGT w hodowli kukurydzy.
Parlament Europejski przyjął regulacje 17 czerwca 2026 r. Rozporządzenie (UE) 2026/1388 opublikowano następnie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przepisy weszły w życie 20 dni po publikacji, natomiast zasadniczo będą stosowane od 17 lipca 2028 r.
Dwie kategorie roślin
Nowe prawo dzieli rośliny NGT na dwie grupy. Pierwszą są rośliny NGT-1, w których zmiany genetyczne mieszczą się w zakresie możliwym do uzyskania naturalnie albo w tradycyjnej hodowli. Dla tej kategorii przewidziano uproszczone zasady.
Druga grupa, NGT-2, pozostanie objęta bardziej restrykcyjnymi wymogami. Dotyczą one między innymi oceny ryzyka, autoryzacji, znakowania oraz monitorowania. W przypadku tych roślin analizowany ma być też potencjalny wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt, środowisko oraz bioróżnorodność.
Nowe techniki genomowe umożliwiają precyzyjne wprowadzanie zmian w materiale genetycznym roślin. Mogą wspierać uzyskiwanie odmian odporniejszych na choroby i szkodniki, lepiej znoszących suszę oraz inne stresy środowiskowe, a także mających korzystniejsze cechy jakościowe. W ocenie Parlamentu Europejskiego technologie te mogą służyć zwiększeniu plonów i ograniczeniu zapotrzebowania na pestycydy.
Badania nad kukurydzą w Poznaniu
Na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu badania i działania edukacyjne dotyczące NGT prowadzą Katedra Genetyki i Hodowli Roślin oraz Katedra Biochemii i Biotechnologii. Zespół naukowców z obu jednostek, kierowany przez prof. dr hab. inż. Agnieszkę Tomkowiak, rozpoczął prace związane z możliwym zastosowaniem nowych technik genomowych w hodowli kukurydzy.
Badania realizowane są we współpracy z polskimi spółkami hodowli roślin. Uczelnia wskazuje, że rozwój tej dziedziny wymaga nie tylko pracy badawczej, lecz także rzetelnej oceny rezultatów oraz kształcenia specjalistów przygotowanych do pracy z nowymi technologiami.
Tematyka NGT została także uwzględniona w programie kształcenia na kierunku biotechnologia. Dla poznańskiej uczelni nowe regulacje oznaczają możliwości dalszej współpracy z hodowcami i przemysłem w obszarach nowoczesnego rolnictwa, bezpieczeństwa żywnościowego oraz dostosowywania produkcji rolnej do zmian klimatu.
Źródło: up.poznan.pl/
