17 czerwca 2026 r. w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu odbyła się VIII odsłona konferencji „Wielkopolskie Rozmowy o Klimacie” pod hasłem „Woda jako najważniejsze wyzwanie społeczno‑klimatyczne XXI wieku”. W spotkaniu zorganizowanym przez Departament Zarządzania Środowiskiem i Klimatu UMWW uczestniczyło blisko 200 osób z sektora naukowego, administracji rządowej i samorządowej. Gospodarzem wydarzenia był Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego.

Tematyka i główne wnioski konferencji

Konferencja składała się z dwóch głównych bloków tematycznych. Pierwszy, zatytułowany „Zrównoważona gospodarka wodna i zarządzenia jej zasobami”, skupił się na stanie zasobów wodnych Wielkopolski w porównaniu z sytuacją w kraju i Europie. Prezentację otwierającą wygłosił Michał Marcinkowski z Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego. W trakcie debaty moderowanej przez prof. dr hab. Andrzeja Mizgajskiego omawiano m.in. deficyt wody w regionie oraz rosnące zagrożenia suszą.

Paneliści zwracali uwagę na konieczność współpracy międzyinstytucjonalnej oraz na rolę nauki i danych w podejmowaniu decyzji. W dyskusji wzięli udział m.in. przedstawiciele Zarządu Województwa Wielkopolskiego i Opolskiego, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu oraz eksperci hydrologiczni i przedstawiciele centrów informacji o wodzie.

Podkreślono, że skuteczna ochrona zasobów wodnych wymaga działań na wielu płaszczyznach: prawnej, planistycznej, edukacyjnej i technicznej. Zwrócono też uwagę na znaczenie dostępnych i precyzyjnych danych meteorologicznych i hydrogeologicznych, które powinny być wykorzystywane już na etapie przygotowywania decyzji planistycznych.

Rola samorządów i planowania przestrzennego

Drugi blok konferencji zatytułowany „Kluczowa rola samorządów w planowaniu przestrzennym zintegrowanym z gospodarką wodną” poświęcony był praktycznym aspektom zarządzania zasobami wodnymi na poziomie lokalnym i regionalnym. Wprowadzenia dokonały Jowita Maćkowiak, Dyrektorka Wielkopolskiego Biura Planowania Przestrzennego, oraz Wioletta Bichler, Geolog Wojewódzka. Moderatorką debaty była Marzena Andrzejewska‑Wierzbicka, Dyrektorka Departamentu Zarządzania Środowiskiem i Klimatu UMWW.

W panelu dyskusyjnym uczestniczyli m.in. przedstawiciele samorządów lokalnych, geolodzy powiatowi, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska oraz przedstawiciele spółek zajmujących się retencją wodną. Poruszono szeroki zakres tematów związanych z ochroną wód podziemnych i gospodarowaniem wodami opadowymi, a także praktyczne rozwiązania, które już są wdrażane w gminach i miastach Wielkopolski.

Wystąpienia zwracały uwagę na znaczenie błękitno‑zielonej infrastruktury (np. systemy retencji, zielone dachy, powierzchnie chłonne) jako elementów adaptacji do zmian klimatu. Przykłady dobrych praktyk zaprezentowali Grzegorz Wiśniewski, Burmistrz Gminy Śrem, oraz Hanna Madajczyk, Prezes Zarządu AQUANET RETENCJA Sp. z o.o., którzy podzielili się realizacjami z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i retencji.

Współpraca międzyregionowa i inicjatywy międzynarodowe

W trakcie wydarzenia Jacek Bogusławski przypomniał, że województwo wielkopolskie jest jedynym polskim sygnatariuszem Europejskiego Sojuszu Regionów na rzecz Odporności Wodnej. Sojusz skupia dziewiętnaście regionów europejskich i działa na rzecz poprawy bezpieczeństwa terytorialnego, wpływu na politykę unijną w kwestii odporności wodnej i zmian klimatu, a także promuje innowacje i inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodną oraz wymianę doświadczeń międzynarodowych.

Uczestnicy konferencji podkreślali, że udział w takich inicjatywach pomaga w dostępie do najlepszych praktyk, danych i technologii, które można adaptować na poziomie regionalnym i lokalnym. Współpraca międzynarodowa pozwala również na lepsze przygotowanie do ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz koordynację działań w obszarach przygranicznych.

Prawo, edukacja i partycypacja społeczna

Paneliści wskazywali na potrzebę wzmocnienia regulacji prawnych dotyczących gospodarowania wodą już na etapie planowania przestrzennego i wydawania pierwszych decyzji hydrogeologicznych. Zwrócono uwagę, że przepisy powinny uwzględniać aktualną wiedzę naukową oraz dynamicznie zmieniające się warunki klimatyczne.

Równolegle omawiano kwestie edukacji i partycypacji mieszkańców: skuteczne zarządzanie zasobami wodnymi wymaga zaangażowania społeczności lokalnych oraz organizacji pozarządowych. Wskazano, że dobrze poprowadzona edukacja i konsultacje społeczne zwiększają akceptację dla inwestycji związanych z retencją i zieloną infrastrukturą oraz wzmacniają lokalne inicjatywy proklimatyczne.

Inicjatywy w rolnictwie i zarządzaniu zlewniowym

W dyskusjach poruszono także temat rolnictwa regeneracyjnego i zarządzania zlewniowego jako ważnych elementów chroniących zasoby wodne. Radny Marian Poślednik, Przewodniczący Sejmikowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podkreślił znaczenie wspierania praktyk rolniczych, które zwiększają retencję w glebie i ograniczają odpływ wód opadowych.

Wskazano również na rolę Lokalnych Grup Działania w inicjowaniu i wdrażaniu projektów proklimatycznych na poziomie gmin. Angażowanie takich podmiotów może przyspieszyć wprowadzanie rozwiązań korzystnych dla całych zlewni, łącząc działania rolne, przestrzenne i środowiskowe.

Praktyczne informacje dla mieszkańców i samorządów

Konferencja była okazją do wymiany doświadczeń i nawiązania kontaktów, które mogą zaowocować konkretnymi działaniami na rzecz poprawy gospodarowania wodą w regionie. Dla lokalnych samorządów i mieszkańców ważne jest śledzenie dostępnych danych meteorologicznych i hydrogeologicznych, korzystanie z doradztwa eksperckiego oraz angażowanie społeczności przy planowaniu inwestycji związanych z retencją i zieloną infrastrukturą.

Poniżej najważniejsze informacje o wydarzeniu:

Wydarzenie potwierdziło, że zmiany klimatu stawiają przed regionem poważne wyzwania związane z deficytem wody oraz koniecznością adaptacji infrastruktury i praktyk zarządzania. Wielkopolska, jako uczestnik Europejskiego Sojuszu Regionów na rzecz Odporności Wodnej, aktywnie poszukuje rozwiązań i partnerstw, które pozwolą lepiej chronić zasoby wodne.

Źródło: umww.pl/