Na jedno z ważniejszych miejsc Traktu Królewskiego trafiła nowa rzeźba przypominająca początki państwowości polskiej. W czwartek, 6 sierpnia 2026 roku, uroczyście odsłonięto odlew z brązu ukazujący Mieszka I i Dobrawę – rodziców Bolesława Chrobrego. Instalacja stanęła na wyspie na Jeziorze Jelonek i ma podkreślać zarówno historyczny wymiar postaci, jak i ich rolę w procesie powstawania polskiej państwowości.

Co przedstawia pomnik i dlaczego jest wyjątkowy

Autor rzeźby, Rafał Nowak, przedstawił książęcą parę w kluczowym momencie: tuż przed wyprawą Mieszka I przeciwko Wichmanowi w 967 roku. Szczególną wymowę ma fakt, że Dobrawa została ukazana w ciąży z przyszłym królem, Bolesławem Chrobrym. To pierwsza kobieca postać na Trakcie Królewskim oraz pierwsza, która pojawia się w kontekście macierzyństwa historycznego w ramach tego szlaku.

Rzeźba wykonana została metodą wosku traconego jako odlew z brązu i ustawiona na niskim postumencie, co ma ułatwiać kontakt zwiedzających z dziełem — odwiedzający mogą niemal stanąć obok postaci i wykonać pamiątkowe zdjęcie. Naturalna skala figur ma sprawiać wrażenie bezpośredniego spotkania z przedstawionymi postaciami, a jednocześnie zachować spójność estetyczną z pozostałymi elementami Traktu Królewskiego.

Realizacja i finansowanie projektu

Uroczystość odsłonięcia prowadził Prezydent Miasta Gniezna Michał Powałowski, który wraz z autorem rzeźby dokonał oficjalnego otwarcia. Nowy pomnik został wykonany przez Artystyczną Odlewnię Metali ART – Odlew z Opola. Koszt realizacji tego elementu wyniósł 359 000 zł brutto.

Rzeźba jest jednym z elementów projektu „Obchody tysiąclecia pierwszych koronacji królewskich – rozbudowa i modernizacja Traktu Królewskiego w Gnieźnie”, który jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021–2027, Priorytet 07 „Fundusze europejskie na wielkopolskie inicjatywy lokalne”, Działanie 07.03 „Kultura i turystyka”. Całkowita wartość projektu to 9 188 099,98 zł, z czego dofinansowanie wynosi 7 350 479,98 zł.

Co zmienia się na Trakcie Królewskim

Nowy pomnik ma uzupełnić istniejącą ofertę turystyczną Traktu Królewskiego, wpisując się stylistycznie w szeregi wcześniej zamontowanych figur królewskich autorstwa tego samego artysty. W ramach tego samego projektu planowane i już zrealizowane są inne działania zwiększające atrakcyjność i dostępność szlaku: powstał mural zapraszający na Trakt Królewski, w przygotowaniu jest videomapping przedstawiający historię Gniezna, a także rozbudowywana jest aplikacja mobilna „Królika GOŃ”. W projekcie uwzględniono również elementy poprawiające dostępność – m.in. tzw. „Szpilkostradę” dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz szereg działań promocyjnych i edukacyjnych.

Dzięki takim inwestycjom Trakt ma stać się współczesnym miejscem kontaktu z historią, gdzie obok monumentalnych wizerunków królów pojawiają się również postaci kobiece, dotychczas rzadziej eksponowane na tego typu szlakach. Umieszczenie Dobrawy w roli przyszłej matki podkreśla znaczenie kobiet w procesach politycznych i kulturowych epoki.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Co warto obserwować dalej

W najbliższych miesiącach mieszkańcy i turyści mogą spodziewać się kolejnych elementów projektu. Zapowiedziano m.in. udostępnienie nowych materiałów edukacyjnych i rozwój funkcji aplikacji mobilnej „Królika GOŃ”. Na tym etapie nie podano szczegółowych terminów dla poszczególnych elementów (np. daty videomappingu), ale inwestycje mają być realizowane w ramach zatwierdzonego projektu i przy wsparciu środków unijnych.

Rzeźba Mieszka I i Dobrawy ma nie tylko wzbogacić ścieżkę turystyczną, ale też stać się punktem wyjścia do rozmów o roli kobiet w historii Polski, a także przypomnieniem o wielowiekowym kontekście, w jakim kształtowało się państwo polskie. Dostępność i naturalna skala pomnika sprawiają, że jest to miejsce zachęcające do bezpośredniego obcowania z historią.

Źródło: gniezno.eu/