Na początku września 2025 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Poznaniu wydał decyzję o ustanowieniu obszaru wyznaczonego w związku z wykryciem bakterii Ralstonia solanacearum, znanej jako śluzak ziemniaka, w próbkach wody z rzeki Warty oraz na roślinach psianki słodkogórz (Solanum dulcamara).
Bakteria nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani zwierząt, ale jest niezwykle niebezpieczna dla upraw – atakuje rośliny z rodziny psiankowatych, przede wszystkim ziemniaki i pomidory, powodując straty gospodarcze. W związku z tym PIORiN wprowadził specjalne zalecenia i wyznaczył strefę porażenia, obejmującą całą długość rzeki Warty na obszarze województwa wielkopolskiego.
Obszar objęty restrykcjami
Wyznaczony odcinek rzeki Warty liczy 351,665 km i przebiega przez powiaty:
- kolski,
- koniński,
- słupecki,
- wrzesiński,
- średzki,
- śremski,
- poznański,
- obornicki,
- szamotulski,
- międzychodzki.
Zakazy i ograniczenia
W ramach decyzji obowiązuje zakaz wykorzystywania wody z rzeki Warty do:
- nawadniania ziemniaków i pomidorów,
- opryskiwania roślin psiankowatych,
- stosowania na polach, na których w kolejnych 3 latach planuje się uprawę roślin żywicielskich.
Od 2025 r. do 2027 r. włącznie prowadzone będą coroczne kontrole urzędowe, w tym:
- badania próbek wody powierzchniowej,
- kontrole roślin rosnących w sąsiedztwie wód,
- nadzór nad gospodarstwami produkującymi i przetwarzającymi ziemniaki oraz pomidory.
Jakie objawy mogą świadczyć o zakażeniu?
Rolnicy powinni prowadzić szczegółowe obserwacje swoich upraw. Do charakterystycznych objawów należą:
- więdnięcie roślin, często nasilające się nocą,
- brunatne plamy na liściach, ogonki ulegające epinastii,
- chloroza i karłowacenie roślin,
- brunatnienie łodyg i wiązek przewodzących,
- śluz bakteryjny w bulwach i łodygach,
- nekrozy w bulwach ziemniaka.
Drogi przenoszenia bakterii
Śluzak ziemniaka może rozprzestrzeniać się poprzez:
| Droga zakażenia | Opis |
|---|---|
| Woda | Wody powierzchniowe, w tym rzeki i stawy wykorzystywane do nawadniania. |
| Rośliny | Zainfekowane bulwy ziemniaka i inne rośliny psiankowate. |
| Narzędzia i transport | Zanieczyszczony sprzęt rolniczy, gleba i środki transportu. |
| Odpady | Odpady z przemysłu ziemniaczanego. |
Dlaczego to ważne?
Choć bakteria nie wpływa na zdrowie człowieka, jej rozprzestrzenianie się jest realnym zagrożeniem dla rolników. Straty w plonach ziemniaków i pomidorów mogą doprowadzić do trudnej sytuacji ekonomicznej wielu gospodarstw. PIORiN podkreśla, że działania prewencyjne mają na celu ochronę polskiego rolnictwa i ograniczenie strat gospodarczych.
Źródło: komunikat Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Poznaniu – piorin.gov.pl https://www.gov.pl/web/wiorin-poznan/wielkopolski-wojewodzki-inspektor-ochrony-roslin-i-nasiennictwa-okreslil-obszar-wyznaczony-w-zwiazku-z-wykryciem-bakterii-ralstonia-solanacearum-sluzak-ziemniaka-w-rzece-warcie
