Pilotażowy program „Ekologiczna wieś” wchodzi w fazę realizacji. Podczas briefingu prasowego 13 lipca 2026 roku w Urzędzie Marszałkowskim w Poznaniu zaprezentowano zasady wsparcia dla termomodernizacji budynków mieszkalnych wielorodzinnych z terenów gmin wiejskich i miejsko-wiejskich w Wielkopolsce. Na starcie programu przewidziano 40 mln zł – po połowie z budżetu Samorządu Województwa Wielkopolskiego i z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu.
List intencyjny w tej sprawie podpisali Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego, oraz Rafał Ratajczak, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Poznaniu. W spotkaniu uczestniczyła także Paulina Hennig-Kloska, Ministra Klimatu i Środowiska.
Co zakłada pilotaż „Ekologiczna wieś”
Program jest skierowany do budynków mieszkalnych wielorodzinnych zlokalizowanych w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich w Wielkopolsce. Celem jest poprawa efektywności energetycznej, co ma przełożyć się na niższe rachunki oraz czystsze powietrze. Z założenia program wpisuje się w regionalne dokumenty strategiczne: cel strategiczny nr 3 „Rozwój infrastruktury z poszanowaniem środowiska przyrodniczego” oraz działania na rzecz poprawy stanu środowiska i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego.
Według pierwszych audytów, podniesienie standardu energetycznego takich obiektów może ograniczyć koszty zużycia energii nawet o 75–95 procent. To oznacza realne oszczędności dla mieszkańców i jednocześnie zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Dlaczego teraz i dla kogo
Władze regionu podkreślają, że działania są spójne z Programem ochrony powietrza dla strefy wielkopolskiej, gdzie wciąż notowane są przekroczenia poziomów benzo(a)pirenu i drobnocząsteczkowych pyłów. Dodatkową motywacją są nadchodzące, bardziej rygorystyczne standardy jakości powietrza w całej UE od 2030 roku. Wsparcie ma objąć m.in. część budynków popegeerowskich, często zamieszkiwanych przez osoby w trudniejszej sytuacji finansowej.
Zanim ogłoszono pilotaż, WFOŚiGW w Poznaniu zebrał dane o potrzebach w regionie. Wstępne wyniki z 40 procent samorządów wskazują na około 2 tysiące potencjalnych obiektów wymagających termomodernizacji. To pokazuje skalę wyzwania, ale też szansę na szeroką poprawę warunków mieszkaniowych.
Finansowanie i współpraca
Mechanizm pilotażu opiera się na porozumieniu dwóch instytucji. Samorząd Województwa Wielkopolskiego planuje przeznaczyć do 20 mln zł na ten cel, a drugie tyle dołoży WFOŚiGW w Poznaniu. List intencyjny określa ramy współpracy i współfinansowania przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w wielorodzinnych zasobach mieszkaniowych na wsi i w mniejszych ośrodkach.
Kluczowa będzie gotowość lokalnych wspólnot mieszkaniowych do udziału w przedsięwzięciu oraz zaangażowanie samorządów, które będą sięgać po dofinansowanie w imieniu mieszkańców. To na poziomie gmin będzie się decydować o przygotowaniu dokumentacji, audytach energetycznych i kolejnych etapach modernizacji.
Co zyskają mieszkańcy
Kompleksowa termomodernizacja to nie tylko wymiana źródeł ciepła. To przede wszystkim docieplenie przegród, modernizacja instalacji, poprawa wentylacji, a tam, gdzie to możliwe – zastosowanie odnawialnych źródeł energii. Dla lokatorów oznacza to stabilniejszą temperaturę w mieszkaniach, mniejsze rachunki i lepszą jakość powietrza w okolicy. W perspektywie kilku lat może to także podnieść wartość samych nieruchomości i ograniczyć ryzyko ubóstwa energetycznego.
Najważniejsze informacje w pigułce
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Nazwa programu | „Ekologiczna wieś” – pilotaż poprawy efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych |
| Data prezentacji zasad | 13 lipca 2026 r. |
| Miejsce briefingu | Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu |
| Budżet pilotażu | 40 mln zł (20 mln zł – Samorząd Województwa Wielkopolskiego, 20 mln zł – WFOŚiGW w Poznaniu) |
| Zakres | Termomodernizacja budynków mieszkalnych wielorodzinnych w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich województwa wielkopolskiego |
| Szacowane efekty kosztowe | Redukcja rachunków za energię nawet o 75–95% (na podstawie wstępnych audytów) |
| Wstępna skala potrzeb | Około 2 tys. obiektów wskazanych przez 40% samorządów w regionie |
Kto stał za stołem podpisów
Porozumienie sygnowali: Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego, oraz Rafał Ratajczak, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Poznaniu. W wydarzeniu uczestniczyła Paulina Hennig-Kloska, Ministra Klimatu i Środowiska. Obecni byli także: Grzegorz Fedorowicz – Senator RP, Piotr Szczepański – Szef Gabinetu Politycznego Ministra Klimatu i Środowiska, Przewodniczący Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Poznaniu oraz Henryk Szymański – Radny Województwa Wielkopolskiego i Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Poznaniu.
List intencyjny wyznacza ramy współpracy, a szczegółowe zasady naboru i kryteria wsparcia mają wynikać z ogłoszeń instytucji realizujących program. Oczekiwane są działania kompleksowe, które realnie obniżą zużycie energii w budynkach oraz przyniosą trwałą poprawę jakości powietrza.
Źródło: umww.pl/
