Festiwal Najmłodszych wraca na kilka poznańskich scen i przestrzeni plenerowych, by przypomnieć i pokazać, jak przez ostatnie dwie dekady rozwijał się w Polsce teatr adresowany do niemowląt i dzieci do około trzeciego roku życia. W programie, który potrwa od 1 do 5 lipca, znalazło się aż 70 punktów: spektakle z Polski i zagranicy, warsztaty, działania performatywne, instalacje oraz wydarzenia towarzyszące skierowane do dorosłych zainteresowanych tą dziedziną sztuki.

Dlaczego teatr dla najnajów ma znaczenie?

Teatr dla najnajów, zwany też teatrem inicjacyjnym, powstał z myślą o sposobie, w jaki najmłodsze dzieci poznają rzeczywistość — poprzez zmysły, rytm, kontakt fizyczny i relację z opiekunami. W Polsce nurt ten jest obecny od około 20 lat, a jednym z popularyzatorów terminu był Zbigniew Rudziński związany z Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu. Organizatorzy festiwalu zwracają uwagę, że przez ten czas zmieniło się nie tylko podejście twórców, lecz także rodziców i opiekunów: dziś częściej traktują uczestnictwo w spektaklach jako sposób wspólnego, jakościowego spędzania czasu i aktywnego włączania dziecka w kulturę.

Alicja Morawska-Rubczak z Art Fraction Foundation, współorganizatorka wydarzenia, podkreśla, że w ostatnich latach poszerzyło się rozumienie uczestnictwa — twórcy myślą o najmłodszych widzach jako o pełnoprawnych odbiorcach, a estetyki i formy prezentowane na scenie stały się bardziej różnorodne. Nowe choreografie, działania inkluzywne i eksperymentalne formy ruchowe stały się ważnym elementem festiwalowego programu.

Co zobaczymy na scenie i poza nią?

Program festiwalu łączy wydarzenia polskie i międzynarodowe. Wśród polskich propozycji znajdziemy m.in. spektakl przyjazny sensorycznie „Bardzo, bardzo” Teatru Maska z Rzeszowa, taneczno-ruchowy debiut Teatru Baj z Warszawy zatytułowany „Ciałogranie”, a także „Rock znaczy skała” Teatru Miniatura w Gdańsku, który porusza tematy wolności, emocji i odwagi bycia sobą. Nie zabraknie też odniesień do klasyki: „Witrażowanki Stasia Wyspiańskiego” z Teatru Groteska zapraszają najmłodszych do zabawy kolorami i formą, pokazując wrażliwość artysty z perspektywy dziecka.

Poznańskie teatry również przygotowały swoją ofertę. Teatr Atofri pokaże w Parku Cytadela „Drzewo oraz Leśne JogAkcje”, lokalna choreografia Hanki Bylki-Kaneckiej („U-Rodziny”) pochodzi z 25. Biennale Sztuki dla Dziecka, a reżyserka i organizatorka festiwalu Alicja Morawska-Rubczak zaprosi na spektakl „blisko”, który podczas wydarzenia obchodzi swoje 10. urodziny. Studio Teatralne Blum zaprezentuje „Piosenki na niepogodę”.

W programie zagranicznym znajdują się m.in. wizualno-ruchowy „Blooom” Teatro 4Garoupas, opowieść Compagnie Lamento „Wspaniała historia BasarKusa” łącząca cyrk i taniec, oraz meksykańskie tytuły Teatro al Vacío — „Splot” i „Ja jestem”, z których ten drugi to minimalistyczna, czuła historia o tożsamości i relacjach międzyludzkich.

Jubileuszową instalację przygotuje japońska artystka Yuka Kawamoto. Jej projekt oparty będzie na odciskach dłoni, które będą stopniowo tworzyć wspólną, rosnącą formę — pamiątkę spotkań festiwalowych. Organizatorzy zachęcają, by zarówno mali, jak i dorośli widzowie zostawili na instalacji swój ślad.

Warsztaty, dyskusje i propozycje dla rodziców

Festiwal to nie tylko spektakle: zaplanowano szereg spotkań poświęconych rozwojowi i praktyce teatru dla najmłodszych. Dla osób zainteresowanych historią nurtu odbędzie się wykład prof. Marzenny Wiśniewskiej „20 lat teatru dla najnajmłodszych w Polsce”, a w dyskusji udział wezmą kluczowe postaci europejskiego ruchu — Roberto Frabetti i Zbigniew Rudziński — wraz z organizatorkami Barbarą Małecką i Alicją Morawską-Rubczak. Rozmowy mają przyciągnąć różne głosy: rodziców, seniorów, osoby z branży edukacyjnej i tych, którzy pozostają sceptyczni wobec tego nurtu.

Panel warsztatowy „Sztuki performatywne dla najnajmłodszych — przyszłość” organizowany będzie w formule stolików tematycznych, moderowanych przez praktyków i badaczy. Tematy obejmują m.in. nowe estetyki i konteksty oraz praktyki włączające i dostępność. Wśród prowadzących znajdują się m.in. Aleksandra Zalewska-Królak i Paweł Gałkowski, a Justyna Czarnota poprowadzi dyskusję poświęconą najmłodszym w instytucjach kulturalnych.

Dla rodziców przygotowano również warsztaty wspierające prowadzone przez Werę Idzikowską — mamę, trenerkę i praktyczkę uważności. Inspiracją dla tych zajęć był raport o zmęczeniu i wypaleniu rodzicielskim Fundacji Kosmos dla Dziewczynek, stąd w programie znalazło się miejsce na rozmowy i praktyki pomagające radzić sobie z codziennym stresem opieki nad małym dzieckiem.

Dodatkowe atrakcje i informacje praktyczne

W przestrzeniach festiwalowych pojawi się strefa relaksu i strefa kreatywna, odbędą się pokazy filmu „Pucio” w Kinie Pałacowym oraz warsztaty dźwiękowe i ruchowe, m.in. „Dźwięki dobrze posegregowane” Sebastiana Świądra oraz „Ruchowa wyspa odpoczynku” Kolekttacz. Organizatorzy zaprosili także na urodzinową potańcówkę „Urodzinowe Turlasy” oraz koncert jubileuszowy „Moje gdyby... Grosiak i Lessman grają Kulmową” w CK Zamek.

Nie zapomniano o symbolach jubileuszu — podczas festiwalu pojawi się tort, a sama Yuka Kawamoto stworzy instalację z odcisków dłoni, która ma zostać pamiątką rosnącą razem z kolejnymi edycjami festiwalu.

Festiwal Najmłodszych pokazuje, że teatr może być przestrzenią spotkania, rozwoju i zabawy już od pierwszych miesięcy życia. Dla rodzin z małymi dziećmi to okazja do wspólnego doświadczenia sztuki w formach dostosowanych do potrzeb tej grupy wiekowej, a dla twórców i praktyków — sposób na wymianę doświadczeń i myślenie o przyszłości nurtu.

Źródło: poznan.pl/