Z okazji Dnia Ojca warto przyjrzeć się, jak wygląda współczesne ojcostwo w Poznaniu. Statystyki demograficzne i obserwacje z życia codziennego pokazują, że mężczyźni coraz częściej decydują się na rodzicielstwo później niż kilkanaście lat temu, jednak wiek nie definiuje jakości relacji z dzieckiem. Dla wielu poznańskich rodzin to czas, kiedy role ojca i matki ewoluują — ojcowie są bardziej obecni, zaangażowani i aktywnie uczestniczą w wychowaniu swoich dzieci.

Mniejsza liczba dzieci, większe zaangażowanie rodziców

Model rodziny w Polsce, a więc i w Poznaniu, zmienił się znacząco przez ostatnie dekady. Z danych Narodowego Spisu Powszechnego 2021 wynika, że ponad połowa rodzin z dziećmi wychowuje jedno dziecko, 35 procent ma dwoje dzieci, a tylko około 10 procent troje lub więcej. Mniejsza liczba potomstwa wiąże się z większą uwagę poświęcaną każdemu dziecku — rodzice często inwestują więcej czasu, zasobów i emocjonalnego zaangażowania w rozwój i wychowanie najmłodszych.

Dla poznańskich ojców oznacza to częstszy udział w codziennych obowiązkach: odprowadzanie dzieci do przedszkola i szkoły, pomoc w nauce, udział w zajęciach dodatkowych czy organizowanie wspólnych aktywności na świeżym powietrzu. Te praktyczne przejawy zaangażowania zmieniają wizerunek ojca — nie jest to już wyłącznie rola żywiciela rodziny, lecz partner wychowawczy.

Kiedy mężczyźni zostają ojcami? Trendy wiekowe

Wiek, w którym mężczyźni zostają rodzicami, przesunął się w kierunku późniejszych lat życia. Jeszcze w 2010 roku najwięcej ojców miało między 25 a 34 rokiem życia, z wyraźnym udziałem grup 25-29 oraz 30-34. Obecnie najliczniejszą kategorią są mężczyźni w wieku 30–34 lata, a rośnie też odsetek ojców po czterdziestce. Średni wiek mężczyzny, który doświadcza rodzicielstwa po raz pierwszy, przekracza 33 lata i jest o ponad dwa lata wyższy niż piętnaście lat temu.

Takie przesunięcie to efekt wielu czynników, które wpływają na decyzje rodzinne: dłuższy czas edukacji, budowanie ścieżki zawodowej, chęć osiągnięcia większej stabilności finansowej oraz planowanie życiowe. W praktyce oznacza to, że coraz częściej spotykamy w Poznaniu ojców, którzy przed założeniem rodziny koncentrowali się na karierze albo podróżach, ale równie często spotykamy młodszych ojców, dla których bycie tatą zaczyna się wcześniej i równie intensywnie realizują swoje obowiązki wychowawcze.

Wiek to tylko liczba — liczy się relacja

Najważniejszym przesłaniem wynikającym z obserwacji jest to, że metryka ma drugorzędne znaczenie wobec jakości więzi między ojcem a dzieckiem. Gotowość do zaangażowania, konsekwencja w opiece, cierpliwość i chęć budowania bliskiej relacji są kluczowe bez względu na to, czy ojcostwo zaczyna się przed trzydziestką, w jej trakcie, czy po czterdziestce. Dzień Ojca przypomina, że być tatą można w każdym wieku — ważne są codzienne gesty, rozmowy i wspólnie spędzony czas.

Codzienna obecność: ile czasu poświęcają ojcowie

Dane wskazują, że przeciętny polski ojciec poświęca na opiekę nad dziećmi około dwóch godzin dziennie, a w wychowanie angażuje się blisko 60 procent mężczyzn. W Poznaniu te wskaźniki przekładają się na realne zmiany w miejskiej przestrzeni: ojcowie uczestniczą w wydarzeniach rodzinnych organizowanych przez instytucje kultury i sportu, coraz częściej obecni są na placach zabaw z maluchami, a także przy projektach edukacyjnych. To także efekt większej dostępności elastycznych form pracy, które ułatwiają pogodzenie obowiązków zawodowych i rodzinnych.

Dla mieszkańców Poznania to dobra wiadomość: większe zaangażowanie ojców wzmacnia wsparcie rodzinne i buduje bardziej zrównoważone środowisko wychowawcze. Dzieci zyskują korzyści w postaci większej liczby interakcji z obojgiem rodziców, co wpływa pozytywnie na ich rozwój emocjonalny i poznawczy.

Co to oznacza dla poznańskich rodzin?

Zmiany demograficzne i społeczne mają konkretne konsekwencje dla codziennego życia rodzin w mieście. Mniejsza liczba dzieci i większe zaangażowanie rodziców skłania do projektowania przestrzeni publicznej i usług w sposób przyjazny dla rodzin: od bezpiecznych placów zabaw, przez ofertę zajęć pozalekcyjnych, po politykę miejską uwzględniającą potrzeby opieki nad dziećmi. Równie istotne są inicjatywy edukacyjne i wsparcie psychologiczne skierowane do rodziców, które pomagają w budowaniu zdrowych relacji i umiejętności wychowawczych.

Dzień Ojca to okazja, by docenić różne odcienie ojcostwa — zarówno tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z rodzicielstwem, jak i tych, którzy zostali ojcami później w życiu. W Poznaniu warto zauważyć i wspierać te zmiany, które sprzyjają obecności i aktywności ojców w rodzinie.

Na koniec warto przypomnieć, że choć statystyki pokazują tendencje, to każda rodzina ma swoją unikatową historię. Najważniejsze są codzienne działania — przeczytane bajki, wspólne spacery i zwykłe rozmowy, które budują bliskość i zaufanie między rodzicami a dziećmi.

Źródło: poznan.pl/