Nadchodzące fale upałów to realne zagrożenie dla zdrowia – szczególnie dla osób starszych, małych dzieci oraz zwierząt. Wysoka temperatura może prowadzić do odwodnienia, udaru słonecznego lub cieplnego, a w skrajnych przypadkach stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Dlatego warto wcześniej zaplanować działania, które zmniejszą ryzyko powikłań podczas gorących dni.

Jak rozpoznać objawy przegrzania i co robić w nagłych przypadkach

Objawy udaru cieplnego lub słonecznego obejmują m.in. silne zmęczenie, bóle i zawroty głowy, nudności, gorączkę, szumy uszne, drgawki oraz niebezpieczny wzrost temperatury ciała. Towarzyszyć temu może przyspieszone bicie serca i oddechu. Jeśli zauważysz u siebie lub kogoś objawy takie jak osłabienie, zawroty głowy, niepokój czy silne pragnienie połączone z bólem głowy, natychmiast przenieś poszkodowanego w chłodne miejsce i wezwij pomoc pod numer 112.

Ważne jest również, aby osoby przyjmujące leki były w kontakcie z lekarzem. Leki wpływające na termoregulację lub równowagę wodno-elektrolitową mogą zwiększać ryzyko poważnych komplikacji w czasie upału.

Codzienne zasady ochrony przed upałem

Aby zminimalizować negatywne skutki wysokich temperatur, warto wprowadzić kilka prostych nawyków. W ciągu dnia trzymaj zamknięte okna i zasłonięte rolety lub żaluzje po stronie nasłonecznionej, otwierając je jedynie rano i wieczorem, gdy na zewnątrz jest chłodniej. Noś przewiewne, jasne ubrania z naturalnych materiałów – pomagają one w termoregulacji organizmu.

Unikaj gwałtownych zmian temperatury. Po przebywaniu w klimatyzowanym pomieszczeniu nie wychodź od razu na zewnątrz, gdzie panuje upał, gdyż może to spowodować szok termiczny. Ogranicz też intensywny wysiłek fizyczny w najgorętszych godzinach dnia — trucht czy intensywny trening w czasie upału zwiększają ryzyko odwodnienia, skurczów mięśni i udaru cieplnego.

Będąc nad wodą pamiętaj o stopniowym schładzaniu ciała przed wejściem do wody – opłucz twarz i klatkę piersiową wodą, a dopiero potem zacznij powoli się zanurzać. W podróży samochodem częściej rób przerwy, odpoczywaj w cieniu i pamiętaj o regularnym nawadnianiu — przy upale najlepsza jest woda niegazowana.

Żywienie, picie i higiena — praktyczne wskazówki

W upalne dni warto wybierać lekkie posiłki oparte na warzywach i owocach, które dostarczają nie tylko wody, ale też niezbędnych witamin i minerałów. Unikaj tłustych, smażonych i ciężkostrawnych dań. Alkohol zwiększa odwodnienie, dlatego lepiej go ograniczyć.

Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi drobnoustrojów, np. salmonelli, dlatego podczas upałów szczególnie ważne jest unikanie potraw z surowymi jajkami oraz częste i dokładne mycie rąk. Zadbaj o to, by przygotowywane i przechowywane jedzenie nie było narażone na długie działanie wysokiej temperatury.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta — komu trzeba poświęcić szczególną uwagę

Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie. Wnętrze auta stojącego na słońcu może osiągnąć nawet 50–60°C, co dla dziecka czy psa może być śmiertelne. W czasie upałów dzieci najlepiej pozostawić w domu; jeśli wyjście jest konieczne, ubierz malucha w lekkie, jasne ubranie i załóż mu czapkę z daszkiem. Przy wózku używaj dodatkowej osłony, np. parasolki, nawet gdy stoi w cieniu.

Dzieciom podawaj letnie napoje — ziołowe lub owocowe herbatki, wodę mineralną lub rozcieńczone soki. Kąp dziecko w letniej, a nie zimnej wodzie, co jest bezpieczniejsze dla organizmu i zapobiega szokowi termicznemu.

Seniorzy powinni ograniczyć wychodzenie z domu i zawsze mieć nakrycie głowy, gdy wychodzą na zewnątrz. Ponieważ osoby starsze często przyjmują leki, które zwiększają ryzyko odwodnienia, istotne jest systematyczne monitorowanie stanu zdrowia i konsultacje medyczne w razie wątpliwości.

Opalanie i ochrona przeciwsłoneczna

Stosowanie kremów z filtrem SPF jest podstawowym elementem ochrony przed promieniowaniem UV, jednak kosmetyk nie zapewnia pełnej ochrony i jego skuteczność maleje z upływem czasu. Wybieraj odpowiedni stopień ochrony: SPF 2–6 (słaby), 9–12 (średni), 15–25 (wysoki), 30–50 (bardzo wysoki) oraz >50 (ultra wysoki). Krem nakładaj przed wyjściem na słońce, używaj odpowiedniej ilości (dla dorosłego to obrazowo około 6 łyżeczek) i powtarzaj aplikację po pływaniu, spoceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem.

Zwróć uwagę, że największe natężenie promieniowania UV występuje około godz. 12:00–13:00, natomiast najwyższe temperatury w ciągu dnia notowane są między 15:00 a 18:00. Ogranicz przebywanie na słońcu do maksymalnie 2 godzin dziennie i stosuj krem z filtrem, nawet gdy zamierzasz pozostać tylko krótko na zewnątrz.

Przestrzeganie powyższych zasad pomoże zmniejszyć ryzyko negatywnych skutków upału. Jeśli masz wątpliwości dotyczące swoich leków lub stanu zdrowia w czasie wysokich temperatur, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Źródło: buk.gmina.pl/