Rozbudowa Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie dobiega końca. Jak zapowiada Samorząd Województwa Wielkopolskiego, już w połowie września zwiedzający skorzystają z całego nowego skrzydła, które znacząco poszerzy możliwości wystawiennicze i edukacyjne placówki. Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym województwa w wysokości ponad 21 mln zł.

W październiku 2024 roku wmurowano akt erekcyjny pod inwestycję, która odpowiada na rosnące potrzeby muzeum: brakuje przestrzeni na zbiory archiwalne i biblioteczne, a także miejsc do prowadzenia zajęć, wystaw czasowych i wydarzeń naukowych. Instytucja, działająca od 1979 r. na terenie byłego niemieckiego więzienia policji bezpieczeństwa i obozu karno-wychowawczego, od lat gromadzi i opracowuje materiały dokumentujące zbrodnie niemieckie w Wielkopolsce.

Co zmieni rozbudowa i jakie funkcje zyska muzeum

Nowe skrzydło to dwa poziomy o łącznej powierzchni użytkowej 1814,40 m2, dopełnione placem przed wejściem o metrażu 425 m2. Całość będzie połączona z obecnym budynkiem, którego łączna powierzchnia użytkowa po rozbudowie wyniesie 2393,80 m2. Dzięki temu muzeum zyska przestrzeń, której dotąd brakowało: od profesjonalnych magazynów i archiwum, przez bibliotekę z czytelnią, po sale do pracy z publicznością.

W nowym skrzydle przewidziano: bibliotekę z czytelnią, archiwum, salę wystaw czasowych oraz salę audiowizualną. To zaplecze umożliwi regularną organizację warsztatów, zajęć dla uczniów i studentów, a także konferencji naukowych i spotkań poświęconych historii i pamięci o ofiarach. Zmiany przełożą się zarówno na wygodę zwiedzających, jak i na bezpieczeństwo oraz profesjonalną konserwację zbiorów.

Miejsce pamięci i centrum edukacji historycznej

Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie ma charakter miejsca pamięci. Powstało na terenie byłego niemieckiego więzienia policji bezpieczeństwa i obozu karno-wychowawczego. Jego misją jest dokumentowanie i upowszechnianie wiedzy o ofiarach zbrodni niemieckich w Wielkopolsce oraz ochrona zachowanych reliktów poobozowych. W sposób szczególny placówka opracowuje historię pierwszego niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem, obozu w Żabikowie oraz 144 obozów pracy przymusowej dla Żydów działających na terenie regionu.

Znacząca część pracy muzeum to działania edukacyjne adresowane do młodych osób. Rozbudowa ma wzmocnić właśnie ten obszar – udostępni nowoczesne sale, poprawi dostęp do archiwaliów i umożliwi przygotowywanie rozbudowanych programów warsztatowych. To ważne zarówno dla szkół z Wielkopolski, jak i dla grup przyjeżdżających spoza regionu i z zagranicy.

Kiedy i co dokładnie będzie dostępne dla zwiedzających

Samorząd Województwa Wielkopolskiego informuje, że w połowie września całe nowe skrzydło zostanie oddane do użytku. Oznacza to możliwość oglądania wystaw czasowych w nowej sali, skorzystania z biblioteki i czytelni oraz udziału w pokazach i spotkaniach w sali audiowizualnej. Dodatkowa przestrzeń przed wejściem ułatwi organizację wydarzeń plenerowych i pracę z grupami odwiedzających.

Inwestycja ma nie tylko poprawić komfort zwiedzania, ale przede wszystkim zwiększyć dostęp do źródeł historycznych oraz ułatwić prowadzenie badań i zajęć. Placówka rozwija archiwum i zbiory biblioteczne, które wymagają specjalistycznych warunków przechowywania i katalogowania. Nowe pomieszczenia temu właśnie służą.

Dlaczego rozbudowa była konieczna

W ostatnich latach muzeum mierzyło się z wyraźnym brakiem miejsca – dotyczyło to zarówno magazynów zbiorów, jak i przestrzeni do pracy z publicznością. Przeniesienie części funkcji do nowego skrzydła rozwiązuje te problemy i otwiera drogę do częstszych wystaw czasowych, bogatszej oferty edukacyjnej oraz regularnych konferencji naukowych. Dzięki temu instytucja będzie mogła planować program z większym wyprzedzeniem i reagować na rosnące zainteresowanie historią regionu.

Muzeum jako przestroga i pamięć o ofiarach

Podczas uroczystości wmurowania aktu erekcyjnego Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego, podkreślał znaczenie muzeum jako miejsca przestrogi i edukacji. Nowe przestrzenie mają pomóc w lepszym przechowywaniu bogatego archiwum i równocześnie w rozwijaniu oferty edukacyjnej, która pozwala młodym ludziom poznać historię i zrozumieć jej konsekwencje.

Najważniejsze informacje praktyczne

Rozbudowa Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie to inwestycja, która zmieni codzienność tej ważnej dla regionu instytucji: od stabilniejszych warunków dla zbiorów, po więcej miejsca dla odwiedzających i nauczycieli. Dla mieszkańców Poznania i okolic to zapowiedź nowych wystaw, zajęć i wydarzeń, które już wkrótce będzie można zobaczyć w rozbudowanych przestrzeniach.

Źródło: umww.pl/