W najbliższy poniedziałek Poznań dokona symbolicznej zmiany w reprezentacyjnym wizerunku miasta. Po 25 latach eksploatacji dotychczasowy sztandar, ufundowany w 2000 roku, zostanie zastąpiony wiernie wykonaną repliką. Oryginał, ze względu na stan zachowania, trafi do roli eksponatu historycznego.

Ceremoniał i program uroczystości

Oficjalne wprowadzenie repliki sztandaru będzie miało charakter wieloetapowy i związane jest z obchodami lokalnymi. Najpierw, o godzinie 10.00, w Bazylice Archikatedralnej św. Apostołów Piotra i Pawła odbędzie się msza święta w intencji mieszkańców Poznania, podczas której metropolita poznański abp Zbigniew Zieliński dokona poświęcenia nowego sztandaru.

Bezpośrednio po mszy uroczystości przeniosą się do Centrum Kultury Zamek, gdzie o godz. 12.00 rozpocznie się uroczysta sesja Rady Miasta. To podczas niej prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak oraz przewodniczący Rady Miasta Grzegorz Ganowicz oficjalnie zaprezentują sztandar mieszkańcom.

Przed samą ceremonią w Sali Sesyjnej im. Wojciecha Szczęsnego Kaczmarka miało miejsce symboliczne zapieczętowanie informacji o fundatorze nowego sztandaru. Pod dokumentem podpisali się prezydent Jaśkowiak oraz przewodniczący Ganowicz — gest będący elementem formalnego przekazania symbolu kolejnym pokoleniom.

Dlaczego zmiana jest potrzebna

Dotychczasowy sztandar przez ćwierć wieku towarzyszył wielu miejskim wydarzeniom i uroczystościom, ale intensywne użytkowanie i upływ czasu sprawiły, że tkanina i hafty uległy znacznemu zużyciu. Z tego powodu podjęto decyzję o przygotowaniu wiernej repliki, a oryginał poddany zostanie renowacji i przechowywany w celach historycznych.

Zachowanie ciągłości symbolicznej i jednoczesna dbałość o konserwację dziedzictwa to główne powody, dla których władze miasta zdecydowały się na taki krok. Replika ma odtwarzać wygląd i szczegóły dotychczasowego sztandaru, a jednocześnie zapewnić trwałość podczas kolejnych lat użytkowania w oficjalnych wystąpieniach i uroczystościach.

Jak powstała replika i kto za nią odpowiada

Cyfrowy projekt repliki przygotowali miejscy graficy we współpracy z autorem pierwotnego projektu, panem Stanisławem Grześkiem. Dotychczas nie istniał cyfrowy projekt sztandaru, dlatego prace projektowe miały charakter odtwórczy i wymagające precyzji.

Haftowanie nowego sztandaru wykonano ręcznie w poznańskiej, rodzinnej pracowni haftu prowadzonej przez Małgorzatę Grzelak i Annę Grzelak-Bulińską. Wykonanie repliki wymagało setek godzin pracy, doskonałego warsztatu i skupienia. Pracownia pań Grzelak znana jest z bogatego dorobku: w jej portfolio znajduje się ponad 350 wykonanych sztandarów, w tym Główny Sztandar Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego. Panie specjalizują się również w konserwacji zabytkowych tkanin i sztandarów — wśród wykonanych przez nie prac jest m.in. odrestaurowanie 150-letniego antepedium Katedry Gnieźnieńskiej oraz kapy Bazyliki Farnej z 1713 roku.

Tworzenie sztandaru to proces rzemieślniczy, łączący wiedzę, pasję i tradycję — Anna Grzelak-Bulińska przejęła fach od swojej mamy, Małgorzaty. Dzięki temu powstało unikatowe dzieło o wysokich walorach artystycznych i historycznych.

Opis historyczny i symbolika wzoru

Sztandar Miasta Poznania ma formę dwustronnego płata tkaniny obszytego złotymi frędzlami. Na stronie głównej znajduje się herb Poznania oraz dwa napisy: "STOŁECZNE MIASTO POZNAŃ" — odnoszący się do historycznej roli Poznania jako stolicy, oraz "TAKA CHWAŁA PANA JAKA PRACA NASZA" — motyw pochodzący z nodusu kielicha, który w 1997 roku władze Poznania przekazały papieżowi Janowi Pawłowi II.

Na odwrocie sztandaru wyhaftowane są postacie pierwszych władców Polski: księcia Mieszka I i króla Bolesława Chrobrego. Wizerunki te zapożyczone są z pomnika w Złotej Kaplicy Katedry Poznańskiej, która jest miejscem spoczynku tych historycznych postaci. Dodatkowo na stronie odwrotnej znajduje się napis: "TU ZACZĘŁY SIĘ DZIEJE NARODU, PAŃSTWA I KOŚCIOŁA", podkreślający znaczenie miejsca dla narodowych i religijnych fundamentów Polski.

Głowica drzewca sztandaru została ozdobiona trójwymiarowym orłem wzorowanym na orle z wieży poznańskiego ratusza — elementem łączącym symbolikę miejską i państwową.

Co to oznacza dla mieszkańców Poznania

Zmiana sztandaru to przede wszystkim wydarzenie o znaczeniu symbolicznym — nowy sztandar będzie towarzyszył uroczystościom miejskim i państwowym, reprezentując wspólnotę Poznania. Wydarzenia poświęcenia i prezentacji są otwarte dla mieszkańców, a przewodniczący Rady Miasta Grzegorz Ganowicz zachęca Poznanianki i Poznaniaków do uczestnictwa w uroczystościach.

Dla osób zainteresowanych tradycją i rzemiosłem będzie to także okazja, aby docenić pracę lokalnych twórców i konserwatorów, którzy swoją wiedzą i doświadczeniem dbają o materialne świadectwa historii miasta. Oryginalny sztandar, po przejściu do roli historycznej pamiątki, ma szansę stać się eksponatem dostępnym w przyszłości dla mieszkańców i badaczy.

Źródło: poznan.pl/