Test HPV HR jest od 1 sierpnia 2026 roku jedyną metodą stosowaną w bezpłatnym programie profilaktyki raka szyjki macicy finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Badanie wykrywa materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego, który odpowiada za niemal każdy przypadek tego nowotworu.
W odróżnieniu od tradycyjnej cytologii, polegającej na mikroskopowej ocenie komórek, test molekularny pozwala szukać bezpośredniej przyczyny choroby. Ma to umożliwić wykrywanie zagrożenia na wczesnym etapie.
Z programu mogą korzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat. W Wielkopolsce od stycznia do końca lipca 2026 roku wzięło w nim udział 48,5 tys. pacjentek. Test HPV wykonało 46,5 tys. z nich, w tym 42,5 tys. w poradniach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, a 4 tys. w gabinetach położnych podstawowej opieki zdrowotnej. Z tradycyjnej cytologii skorzystało w tym okresie niespełna 2 tys. osób.
Bez skierowania, także z rejestracją online
Na badanie nie jest potrzebne skierowanie. Rejestracja jest dostępna przez Centralną e-Rejestrację, z poziomu Internetowego Konta Pacjenta oraz aplikacji mojeIKP.
Test HPV HR w triage z cytologią płynną, czyli LBC, wykonuje 185 placówek w województwie wielkopolskim. W tej grupie jest 165 ginekologicznych poradni specjalistycznych ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz 20 gabinetów położnych podstawowej opieki zdrowotnej.
Co oznacza wynik badania
Przy wyniku ujemnym lekarz zaleca kolejne badanie po 3 albo 5 latach. W uzasadnionych przypadkach termin może zostać wyznaczony po 12 miesiącach.
Jeżeli wynik HPV HR jest dodatni, z tego samego wymazu automatycznie wykonywana jest cytologia płynna. Gdy nie wykaże ona nieprawidłowości, badanie należy powtórzyć po 12 miesiącach. Zmiany dysplastyczne, czyli nieprawidłowości w wyglądzie komórek, są podstawą do skierowania przez ginekologa na kolposkopię lub kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W razie potrzeby pacjentka trafia na dalszą diagnostykę albo leczenie specjalistyczne.
Wymaz do testu HPV HR, a w razie potrzeby także do cytologii, może pobrać każdy gabinet mający odpowiednią umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, w tym położna z taką umową. Drugi etap diagnostyki odbywa się jednak we wskazanej placówce.
Pogłębioną diagnostykę w programie realizują: Szpital Wojewódzki w Poznaniu, NZOZ Klinika Promienista w Poznaniu, Wielkopolskie Centra Medyczne Remedium w Poznaniu, Amika Konsorcjum Medyczne sp. z o. o. Przychodnia Specjalistyczna we Wrześni oraz Gemini - Med. sp. z o. o. w Lesznie.
Źródło: nfz-poznan.pl/
