W murach Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu odbyło się spotkanie inaugurujące prace zespołu badawczego nad nowym projektem naukowym, który ma potrwać od 1 czerwca 2026 do 31 maja 2029 roku. Kierownikiem przedsięwzięcia jest prof. AWF dr hab. Urszula Czerniak. Projekt, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na kwotę 1 986 380,00 zł, ma dostarczyć praktycznych rekomendacji dotyczących aktywności fizycznej wspierającej zdrowie dojrzałych kobiet.
O co chodzi w badaniu?
Pełna nazwa projektu to: „Dwukierunkowa droga do zdrowia – czy środowisko wpływa na czynność endokrynną mięśni szkieletowych i w ten sposób reguluje zmiany adaptacyjne indukowane aktywnością fizyczną w grupie dojrzałych kobiet?”. W praktyce naukowcy będą analizować związek między ekspozycją na per- i polifluoroalkilowe substancje (PFAS) a funkcją endokrynną mięśni szkieletowych oraz tym, jak aktywność fizyczna może wpływać na redystrybucję albo eliminację tych związków.
PFAS to trwałe związki syntetyczne, które występują w wielu produktach codziennego użytku, m.in. w odzieży wodoodpornej, opakowaniach żywności czy powłokach nieprzywierających. Charakteryzują się zdolnością do gromadzenia się w organizmach ludzkich przez lata. Dotychczasowe badania wskazują, że obecność PFAS może szkodzić układowi sercowo-naczyniowemu, hormonalnemu i metabolizmowi, lecz brakowało danych na temat roli mięśni szkieletowych — szczególnie ich funkcji endokrynnej — w tym procesie.
Jak będzie prowadzony program i kto może się zgłaszać?
Uczestniczki projektu zostaną objęte 6-miesięcznym programem treningowym, który będzie ściśle nadzorowany przez zespół badawczy. Celem tych zajęć jest nie tylko ocena wpływu wysiłku na parametry zdrowotne i metabolizmu, lecz także opracowanie praktycznych wskazówek ruchowych, które można zalecić kobietom w wieku 40 lat i więcej.
Badanie ma charakter interdyscyplinarny — łączy zagadnienia z zakresu toksykologii środowiskowej, fizjologii mięśni, endokrynologii i metod treningowych. Dzięki temu naukowcy chcą lepiej zrozumieć mechanizmy regulujące adaptację organizmu do aktywności oraz wpływ długotrwałej ekspozycji na PFAS na te procesy.
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Data | 1 czerwca 2026 – 31 maja 2029 |
| Miejsce | Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu |
| Dla kogo | Kobiety w wieku 40+ |
| Finansowanie | Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – 1 986 380,00 zł |
Dlaczego wynik badania jest istotny dla mieszkańców Poznania?
Wyniki projektu mogą mieć bezpośrednie zastosowanie praktyczne: od zaleceń treningowych dla kobiet 40+, po wskazówki dotyczące ograniczania ryzyka związanego z ekspozycją na PFAS. Dla lokalnej społeczności poznaniaków oznacza to możliwość skorzystania z wiedzy opracowanej w uczelni znajdującej się w mieście — zarówno w formie zaleceń profilaktycznych, jak i potencjalnych programów populacyjnych promujących aktywność fizyczną dostosowaną do specyficznych zagrożeń środowiskowych.
Z perspektywy zdrowia publicznego połączenie badań nad toksycznością środowiskową z interwencją ruchową jest nowatorskim podejściem. Umożliwia ocenę, czy regularny wysiłek może modyfikować stężenia PFAS w organizmie lub zmieniać sposób, w jaki mięśnie komunikują się z innymi tkankami poprzez czynniki endokrynne.
Co może wynikać z badań dla uczestniczek i ich bliskich?
Dla kobiet, które wezmą udział w 6-miesięcznym programie treningowym, projekt może przynieść indywidualne informacje o stanie zdrowia i możliwych korzyściach płynących z regularnej aktywności. W praktyce badanie zakłada monitorowanie parametrów zdrowotnych i ocenę adaptacji organizmu na przestrzeni pół roku, co pozwoli na sformułowanie rekomendacji opartych na dowodach naukowych.
Równie ważne jest to, że efekty projektu mogą wpłynąć na szersze działania profilaktyczne i edukacyjne skierowane do kobiet 40+ w Poznaniu — od programów ćwiczeń w lokalnych klubach sportowych po porady profilaktyczne w placówkach ochrony zdrowia.
Organizatorzy zachęcają kobiety 40+ do kontaktu i udziału w badaniu. Szczegółowe informacje o rekrutacji i dalszych działaniach zespołu będą udostępniane przez AWF Poznań. Projekt jest realizowany w ramach programu Nauki dla Rozwoju Społeczeństwa.
Źródło: awf.poznan.pl/
