Poznański system PEKA przejdzie istotną modernizację — tak zapowiada umowa podpisana 9 czerwca 2026 r. przez Zarząd Transportu Miejskiego z wybraną w przetargu firmą Eviden Polska. Celem jest ułatwienie korzystania z komunikacji publicznej oraz otwarcie systemu na nowe technologiczne rozwiązania, w tym przede wszystkim płatności zbliżeniowe kartą bankową i urządzeniami mobilnymi. Realizacja projektu ma się zakończyć w 2028 roku, a jego całkowita wartość to 38,7 mln zł, przy czym 70% kosztów jest pokryte z dofinansowania unijnego.
Co dokładnie się zmieni w systemie PEKA?
Modernizacja obejmuje kilka kluczowych elementów. Pierwszy to rozbudowa systemu informatycznego PEKA, która ma umożliwić akceptację płatności zbliżeniowych w taryfie przystankowej. Oznacza to, że pasażerowie będą mogli płacić za przejechane przystanki bez konieczności posiadania fizycznej karty PEKA — wystarczy zbliżyć kartę płatniczą, smartfon lub smartwatch do kasownika przy wejściu i przy wyjściu z pojazdu. System ma obsługiwać rozliczanie przejazdów w sposób analogiczny do obecnych zasad tPortmonetki, przy czym ważne jest, aby w ciągu dnia korzystać z tej samej metody płatności (tej samej karty lub urządzenia), by zachować automatyczne korzyści taryfowe.
Drugim, widocznym elementem inwestycji będzie wymiana urządzeń w pojazdach — obecne czytniki eksploatowane od ponad 12 lat zostaną zastąpione przez blisko 5 tysięcy kasowników nowszej generacji. Nowe kasowniki zostaną wyposażone nie tylko w czytniki zbliżeniowe dla kart płatniczych i urządzeń mobilnych, lecz także w moduły do odczytu kodów QR, co stworzy przestrzeń do wprowadzania kolejnych rozwiązań biletowych w przyszłości.
Jak działa taryfa przystankowa i jakie ułatwienia wprowadzi modernizacja?
Taryfa przystankowa w systemie PEKA pozwala na rozliczanie opłat za konkretną liczbę przejechanych przystanków, niezależnie od czasu podróży. Do tej pory korzystanie z tPortmonetki wymagało posiadania fizycznej karty PEKA (imiennej lub na okaziciela) i każdorazowego przyłożenia jej do czytnika przy wejściu i wyjściu z pojazdu. Po modernizacji ta sama zasada rozliczeń będzie możliwa także przy użyciu karty płatniczej lub urządzenia mobilnego.
W praktyce oznacza to m.in.:
zachowanie mechanizmu naliczania opłaty za przejechane przystanki (tPortmonetka), możliwość kontynuacji naliczania opłaty jak jednej podróży przy przerwie nie dłuższej niż 20 minut między pojazdami i maksymalnie trzech przesiadkach, dzienne limity, po przekroczeniu których dalsze opłaty przestają być naliczane — w taryfie normalnej 18 zł dziennie (równowartość biletu 24-godzinnego na strefę A) oraz w taryfie ulgowej 9 zł.Dla przykładu, obecnie przejazd 14 przystanków (na trasie linii 14) kosztuje z tPortmonetki 4,40 zł, podczas gdy najtańszy czasowy bilet jednorazowy do 15 minut kosztuje 5 zł. To pokazuje atrakcyjność taryfy przystankowej, którą po modernizacji będzie można wykorzystywać także bez karty PEKA.
Co się stanie z istniejącymi kartami PEKA i jak projekt wpłynie na pasażerów?
Pasażerowie, którzy obecnie korzystają z kart PEKA, nie będą musieli ich wymieniać. System po modernizacji ma umożliwić równoległe funkcjonowanie zarówno tradycyjnych kart (imiennych i na okaziciela) z tPortmonetką, jak i płatności zbliżeniowych kartami bankowymi czy urządzeniami mobilnymi. Wybór sposobu płatności pozostanie po stronie użytkownika.
Z punktu widzenia praktycznego najwięcej zyska grupa osób korzystających sporadycznie z komunikacji miejskiej — turyści, goście okazjonalni czy osoby pracujące tu czasowo. Dla nich rezygnacja z konieczności wyrobienia fizycznej karty PEKA i możliwość płacenia zbliżeniowo ma znacząco uprościć korzystanie z transportu publicznego i obniżyć barierę wejścia.
Wykonawca i finansowanie projektu
Za realizację modernizacji odpowiada Eviden Polska, część grupy Atos w Polsce. Firma deklaruje doświadczenie w projektach Smart City i wsparcie miast w cyfrowej transformacji. W umowie przewidziano nie tylko wdrożenie nowego systemu informatycznego, ale także montaż nowych kasowników w pojazdach oraz instalację urządzeń do odczytu biletów zapisanych na kartach płatniczych w Punktach Obsługi Klienta ZTM.
Całkowita wartość umowy to 38,7 mln zł, a projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską. Przy założeniu realizacji zgodnie z harmonogramem, efekty modernizacji mają być widoczne w 2028 roku.
Dotychczasowe kroki modernizacyjne i cyfryzacja PEKA
System PEKA funkcjonuje od 2014 roku i od kilku lat jest systematycznie unowocześniany. W ostatnich latach wprowadzono już kilka istotnych udogodnień: od 2022 roku zlikwidowano wymóg transferu biletu okresowego przez portal — bilety okresowe zapisują się automatycznie na koncie użytkownika i są weryfikowane online. Pojawiła się również Aplikacja PEKA, pozwalająca na zakup biletów okresowych, sprawdzenie konta i wykorzystanie smartfona jako identyfikatora podczas kontroli.
W 2023 roku uruchomiono możliwość łączenia kont oraz zarządzania kontami dzieci przez rodziców lub opiekunów. Portal pasażerski został ulepszony pod kątem obsługi mobilnej i zgodności z WCAG 2.1. Dzięki integracji z ID Poznań od jesieni 2023 roku dostępne jest zdalne wykazywanie ulg metropolitalnych bez konieczności okazywania PIT-u w Punkcie Obsługi Klienta ZTM.
Modernizacja zaplanowana na lata 2026–2028 to kolejny etap tej cyfrowej transformacji, który ma zapewnić większą elastyczność i wygodę dla mieszkańców oraz gości Poznania.
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Data podpisania umowy | 9 czerwca 2026 r. |
| Wykonawca | Eviden Polska (część grupy Atos w Polsce) |
| Termin realizacji | Efekty modernizacji przewidziane do 2028 r. |
| Całkowita wartość umowy | 38,7 mln zł |
| Dofinansowanie | 70% projektu finansowane przez Unię Europejską |
| Zakres główny | Rozbudowa systemu informatycznego PEKA; montaż blisko 5 tys. nowych kasowników z czytnikiem zbliżeniowym i QR |
| Dla kogo | Mieszkańcy Poznania, turyści, osoby sporadycznie korzystające z komunikacji miejskiej |
Podpisanie umowy otwiera etap technicznej i operacyjnej modernizacji systemu PEKA. Dla pasażerów oznacza to w perspektywie kilku lat większą wygodę płatności i bardziej elastyczne możliwości korzystania z taryfy przystankowej, bez konieczności posiadania karty PEKA. Jednocześnie obecne rozwiązania oparte na kartach pozostają dostępne dla tych, którzy chcą nadal z nich korzystać.
Źródło: ztm.poznan.pl/
