Prawo studenta do świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) zależy od posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Może ono wynikać z własnego tytułu do ubezpieczenia, zgłoszenia przez członka rodziny albo zgłoszenia przez uczelnię.
Jeśli student pracuje na podstawie umowy o pracę, zgłasza go pracodawca. Przy prowadzeniu własnej działalności gospodarczej student zgłasza się sam. Gdy ma własny tytuł do ubezpieczenia, rodzina ani uczelnia nie mogą zgłosić go jako ubezpieczonego. Po zakończeniu umowy o pracę ZUS wyrejestrowuje go z ubezpieczenia, dlatego rodzic albo uczelnia powinni zgłosić go ponownie. Dotyczy to również sytuacji, gdy praca była wykonywana czasowo, na przykład podczas wakacji.
Rodzic może zgłosić studiujące dziecko jako członka rodziny do ukończenia przez nie 26 lat. Studenci z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności mogą być zgłaszani przez rodziców bez względu na wiek. Zgłoszenia może dokonać także współmałżonek rodzica, dziadkowie — jeśli rodzice nie są objęci obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym ani nie mają prawa do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji z tytułu pracy lub działalności — oraz współmałżonek studenta, jeśli sam ma tytuł do ubezpieczenia. Przy każdej zmianie zatrudnienia rodzic powinien ponownie zgłosić studenta.
Uczelnia może ubezpieczyć studenta, który nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia i nie może zostać zgłoszony jako członek rodziny. Nie dzieje się to automatycznie: student musi złożyć wniosek w dziekanacie. Zasady te nie zależą od tego, czy uczelnia jest publiczna czy prywatna, ani od trybu studiów — dziennego, zaocznego czy wieczorowego. Po ukończeniu 26 lat student nie może być ubezpieczony jako członek rodziny i w takiej sytuacji powinien złożyć wniosek na uczelni.
Student poniżej 26. roku życia pracujący na umowę zlecenie nie ma składek zdrowotnych opłacanych przez zleceniodawcę. Do ubezpieczenia powinien zgłosić go rodzic albo uczelnia. Jeśli student rozpocznie pracę na umowę o pracę w trakcie ubezpieczenia przez uczelnię, zgłoszenia dokonuje pracodawca; po zakończeniu pracy rodzic lub uczelnia powinni zadbać o ponowne objęcie ubezpieczeniem.
Obowiązek ubezpieczenia studenta wygasa w dniu ukończenia studiów albo skreślenia z listy studentów, ale prawo do świadczeń zdrowotnych przysługuje jeszcze przez 4 miesiące. Aktualny status ubezpieczenia można sprawdzić po zalogowaniu do Internetowego Konta Pacjenta.
Student wyjeżdżający na studia do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) powinien zabrać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ).
Student spoza Unii Europejskiej studiujący w Polsce powinien zawrzeć umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z oddziałem wojewódzkim NFZ właściwym dla miejsca zamieszkania. Składkę opłaca sam, chyba że ma Kartę Polaka lub zaświadczenie o polskim pochodzeniu — wówczas obowiązek opłacania składek spoczywa na uczelni. Wniosek składa się w oddziale wojewódzkim NFZ, przedstawiając paszport, dokument potwierdzający legalny pobyt w Polsce, na przykład wizę lub kartę pobytu, oraz dokument potwierdzający status studenta. Osoba niepełnoletnia musi dodatkowo przedstawić zgodę rodziców na zawarcie umowy.
Dobrowolne ubezpieczenie zaczyna obowiązywać w dniu wskazanym w umowie z NFZ. Ustaje po rozwiązaniu umowy albo po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek. Student jest zwolniony z opłaty dodatkowej przy zawieraniu takiej umowy.
Źródło: portal pacjent.gov.pl.
