W poznańskiej przestrzeni targowej, kilka dni przed centralnymi uroczystościami upamiętniającymi 70. rocznicę Poznańskiego Czerwca 1956 roku, wręczono piątą edycję Nagrody Stukot '56. Wyróżnienie przyznawane jest osobom i instytucjom, które kontynuują przesłanie czerwcowego buntu: obronę wolności, troskę o godność człowieka i prawa pracownicze. Nagroda ma postać statuetki w kształcie drewniaka — tzw. „okuloka” — oraz dyplomu.
Dlaczego gala odbyła się na terenie MTP
Wybór Międzynarodowych Targów Poznańskich jako miejsca gali nie był przypadkowy. To właśnie tam, w czerwcu 1956 roku, zagraniczni goście targowi roznieśli wieści o robotniczym buncie, a teren MTP stał się świadkiem pierwszych informacji o wydarzeniach, które odmieniły historię Poznania i kraju. Organizatorzy podkreślali symbolikę tego miejsca podczas uroczystości, łącząc historyczny kontekst z dzisiejszym wymiarem nagrody.
Organizatorzy, patroni i wykonawcy statuetki
Inicjatorem konkursu jest Wielkopolskie Muzeum Niepodległości, a tegoroczną Galę Nagrody Stukot '56 zorganizowało Muzeum Powstania Poznańskiego Czerwiec 1956 przy współpracy z Grupą MTP oraz Wielkopolskim Muzeum Niepodległości. Partnerem wydarzenia był poznański oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Wsparcia instytucjonalnego i finansowego udzielili Samorząd Województwa Wielkopolskiego oraz Miasto Poznań.
Autorem nazwy statuetki jest Przemysław Terlecki, dyrektor WMN; projekt rzeźby wykonał Roman Kosmala. Drewniak jako symbol nawiązuje do obuwia, które w zakładach im. Hipolita Cegielskiego (wówczas Zakłady Metalowe im. Józefa Stalina) nosili robotnicy zaangażowani w protesty z 1956 roku.
Laureaci i kategorie nagrody
Nagroda Stukot '56 przyznawana jest w trzech kategoriach, nawiązujących do inskrypcji znajdującej się na Pomniku Czerwca '56 na pl. Adama Mickiewicza: „O Boga”, „Za prawo i chleb” oraz „Za wolność”. W tym roku laureatami zostali:
Kategoria „O Boga” – brat Marek Durski ze wspólnoty ekumenicznej w Taizé. Brat Marek był zaangażowany w organizowanie Europejskich Spotkań Młodych, w tym spotkania z 2009 roku, które odbyło się w Poznaniu na terenie MTP. W latach 1983–1988 był wysyłany przez wspólnotę do Rzymu i koordynował spotkania na zaproszenie Jana Pawła II. Posługiwał się także wsparciem dla osób przybywających do Taizé, a w ostatnim czasie opiekuje się uchodźcami i migrantami. Kategoria „Za prawo i chleb” – Fundacja im. doktora Piotra Janaszka "Podaj dalej" z Konina. Organizacja działa w duchu testamentu patrona, skupiając się na wsparciu osób z niepełnosprawnościami i promowaniu aktywnej rehabilitacji; jej mottem jest podejście wymagające i uczące samodzielności. Kategoria „Za wolność” – Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi. Wyróżnienie przyznano za wieloletnie relacjonowanie sytuacji w tym kraju oraz konsekwentne stanowisko wobec naruszania praw i wolności. Poczobut wielokrotnie był aresztowany, a także skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze; po pięciu latach więzienia został uwolniony dzięki staraniom polskiego rządu, służb i współpracy międzynarodowej.Przemówienia i wymowa nagrody
W trakcie gali dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości zaznaczył rosnącą rangę wyróżnienia oraz podkreślił, że laureaci swoją postawą przypominają o uniwersalnych wartościach — wolności, godności, prawie i tolerancji religijnej. Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak mówił o znaczeniu nagrody jako hołdu dla bohaterów Czerwca '56 oraz jako sygnału, że odwaga i zaangażowanie obywatelskie wciąż mają znaczenie. Wskazał też na aktualny wymiar tych wartości w obliczu naruszeń praw człowieka i represji wobec obrońców demokracji na świecie.
Oprawa artystyczna i dotychczasowi laureaci
Gali towarzyszył recital Łukasza Groszewskiego i Sebastiana Nawrota, którzy wykonali utwory z repertuaru Jacka Kaczmarskiego i Przemysława Gintrowskiego, co dodatkowo podkreśliło historyczny i refleksyjny charakter wydarzenia.
Nagroda Stukot '56 jest przyznawana od 2022 roku. Wśród dotychczasowych laureatów znajdują się organizacje i osoby, takie jak Fundacja Redemptoris Missio, Orszak Trzech Króli, mjr Zenon Wechmann (wpisany pośmiertnie), pielęgniarka Czerwca '56 Aleksandra Banasiak, piekarz i społecznik Jacek Polewski, Hospicjum Palium, Siewcy Lednicy, była premier Hanna Suchocka czy Stowarzyszenie Zupa na Głównym.
| Informacja | Szczegóły |
|---|---|
| Data | Gala odbyła się w dniach poprzedzających centralne obchody 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 (informacja z publikacji z 25.06.2026). |
| Miejsce | Międzynarodowe Targi Poznańskie (MTP), Poznań |
| Dla kogo | Osoby i organizacje działające na rzecz wolności, praw pracowniczych, godności człowieka oraz dialogu religijnego |
Wybór laureatów dokonany został przez Kapitułę Nagrody w głosowaniu spośród nadesłanych zgłoszeń oraz kandydatur zgłoszonych przez samą Kapitułę. Wręczenie statuetek i dyplomów jest nie tylko formą uhonorowania konkretnych działań, lecz także przypomnieniem o wartościach i zobowiązaniach, które wypłynęły z wydarzeń sprzed siedemdziesięciu lat.
Źródło: poznan.pl/
